مطالعه بلورهای زیرکن: راهبردی برای تشخیص خاستگاه، ماهیت و دمای تبلور ماگماهای ریولیتی

با توجه به این که تبلور زیرکن تابعی از دما، ترکیب شیمیایی و میزان آب ماگماست و شکل و اندازه آن به سرعت تبلور و میزان اشباع شدگی ماگما نسبت به عنصر زیرکنیم بستگی دارد، لذا در این مطالعه به بررسی بلورهای زیرکن ریولیت های سازند هرمز در چهار گنبد نمکی مختلف (گچین، بندر معلم، جزیره هرمز و جزیره لارک) پرداخته شده است. زیرکن درون این واحدهای سنگی از نظر ریخت شناسی اغلب در گستره های p3 و p4 و به میزان کمتر در گستره های p5، p2 و s15 قرار می گیرند. ریخت شناسی زیرکن ها، نبود برهم رشدی هیدروزیرکن و میانبارهای آپاتیت یا مونازیت در آنها گویای تبلور زیرکن های مطالعاتی از ماگماهای ریولیتی با خاستگاه نوع i است. ریخت شناسی زیرکن به ماهیت نسبتاً قلیایی و خشک ماگمای مولد نیز اشاره دارد. حداقل دمای تبلور زیرکن ها بر اساس ریخت شناسی زیرکن، دماسنجی اشباع زیرکن و ژئوشیمی سنگ کل، 750 تا 840 محاسبه شده است. مشاهده بلورهای شکل دار و طویل زیرکن در کنار زیرکن های کوتاه نشان دهنده فوق اشباع بودن ماگمای مولد از زیرکنیم از ابتدای تبلور است و منطقه بندی باریک و نزدیک به هم این زیرکن ها آن را تایید می کند.