ویژگی‌های زمین ‌شیمیایی و بازسازی خاستگاه شیست‌های گرافیت ‌دار پرموتریاس در محدوده بندچرک، پهنه دگرگونی کوه‌ دم

در این پژوهش، ویژگی‌های زمین‌ شیمیایی شیست‌های گرافیت‌دار منطقه بند‌چرک، برای بازسازی پیش‌سنگ‌های دگرگونی و محیط دیرینه‌رسوبی آنها بررسی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد محتوای sio2 سنگ‌های دگرگونی بالا بوده است (52.98 تا 80.68 درصدوزنی)، درحالی‌که مقادیر na2o از 0.07 تا 5.32 درصدوزنی، k2o از 0.33 تا 5.61 درصدوزنی، k2o>na2o و نسبت 0.5k2o/na2o+k2o> است. درجه جدایش عنصرهای خاکی کمیاب سبک (lree) بیشتر از عنصرهای خاکی کمیاب سنگین (hree) است و تغییراتِ نسبت lree/hree برابر با 3.33 تا 34.2 است. مقدار lan/ybn برابر با 3.58 تا 24.98 (میانگین: 10.44) است. سنگ‌ها ناهنجاری‌های eu منفی متوسط (0.42 تا 1.93، میانگین: = 0.91) دارند. عنصرهای لیتوفیل یونی (مانند: rb و k) کمابیش غنی‌شدگی نشان می‌دهند؛ اما sr کمابیش تهی‌شده است. پیش‌سازهای سنگ‌های دگرگونی منطقه بند‌چرک چه‌بسا از دگرگونی مواد آلی در یک محیط رودخانه‌ای پدید آمده‌ باشند. ماسه‌سنگ فلدسپاتیک (احتمالاً آرکوز)، خاک رس و گری‌وک سرشار از آلی در یک دوره طولانی رسوب کرده‌اند و سپس دچار دگرگونی ناحیه‌ای شده‌اند که در پی آن کربن آلی به گرافیت دگرگون شده است؛ اما درجه دگرگونی به اندازه‌ای نبوده است که گرافیت با درجه خلوص بالا و پوسته‌ای را پدید آورد. از‌این‌رو، واحدهای شیستی گرافیت‌دار منطقه بند‌چرک، در یک محیط رسوبگذاری دیرینه با آب و هوای سرد یا کمابیش سرد ساخته شده‌اند.

geochemical characterization and protolith restoration of permo-triassic graphite-bearing schists at band-e-cherk district, kuh-e-dom metamorphic zone

schist and gneiss metamorphic rocks, especially in orogenic belts, mainly host microcrystalline, amorphous, and flaky graphite deposits in the earth’s crust. due to its modern technological use as graphene source and commercial lithium-ion batteries, graphite has a growing economic value and known as critical minerals (international energy agency, 2021). graphite can be formed through maturation and metamorphism of biogenic carbonaceous material; as precipitation from c-o-h fluids; mantle-derived; and through reduction of carbonates (simandl et al., 2015). important graphite deposits are found in carbonaceous sedimentary rocks subjected to regional or contact metamorphism and in veins precipitated from fluids.the band-e-cherk district located in the kuh-e-dom metallogenic area and consist of graphite-bearing schists that superposed contact metamorphism and are associated with eocene volcanoplutonic suits. however, the microscopic characteristics, geochemistry, ore genesis, carbon source, and other features of graphite-bearing schists in the district have not been thoroughly explored. this study determined the geochemical features of graphite-bearing schists from the band-e-cherk district to reconstruct the metamorphic protoliths and palaeo-sedimentary environment.