زمین‏‌شناسی، کانه‏‌زایی و زمین‌شیمی ماده‌ معدنی و توده‏‌های آذرین درونی محدوده‌ شمال بهاریه، خاور کاشمر، شمال‏‌خاوری ایران

محدوده‌ اکتشافی شمال بهاریه در بخش مرکزی پهنه‌ ماگمایی خواف- کاشمر- بردسکن (kkbmb) و خاور شهرستان کاشمر در استان خراسان رضوی است. این محدوده شامل رخنمون‏‌هایی از‏‌ واحدهای آذرآواری و آتشفشانی است که توده‏‌های ژرف (سینوگرانیت، گرانودیوریت) و نیمه‏‌ژرف (مونزودیوریت، کوارتز مونزونیت و دیوریت پورفیری) در آنها نفوذ کرده‌اند. توده‏‌های آذرین درونی در عنصرهای lree (عنصرهای خاکی کمیاب سبک) و lile (عنصرهای لیتوفیل بزرگ‌یون) مانند k و ba غنی‏‌شدگی و در عنصرهای hree (عنصرهای خاکی کمیاب سنگین) و hfse (عنصرهای با شدت میدان بالا) مانند nb و ti تهی‌شدگی نشان می‏‌دهند. این ویژگی از ‏‌ویژگی‏‌های ماگماهای پدیدآمده در پهنه‌ فرورانش است. ناهنجاری اندک منفی eu (0.89- 0.66=eu/eu*) نشان‌دهنده‌ حضور پلاژیوکلاز در خاستگاه سنگ است. تهی‌شدگی از nb نشان‌دهنده‌ آلایش اندک ماگما با ‌پوسته‌ قاره‏‌ای است. خاستگاه ماگمای ‌سازنده‌ این توده‏‌ها، ‌ذوب‌بخشی درجه پایین اسپینل لرزولیت گوشته‌ ‌دگرنهاد در ژرفای نزدیک به 65 کیلومتری است. کانه‏‌زایی به‌صورت رگه- رگچه‏‌ای با روند شمال‌باختری- جنوب‌خاوری و شمال‌خاوری- جنوب‌باختری در راستای گسل‏‌ها رخ داده است. دگرسانی‏‌های پروپیلیتیک، سیلیسی، سریسیتی و آرژیلیک در محدوده گسترش دارد؛ به‌گونه‌ای‌که پهنه‌های پروپیلیتیک و سیلیسی به‌صورت هاله‏‌ای در حاشیه‌ رگه- رگچه‏‌ها دیده می‌شوند. کانه‏‌های هیپوژن شامل پیریت، کالکوپیریت و اسپکیولاریت هستند و کالکوسیت، مالاکیت، آزوریت، گوتیت و اکسیدهای آهن از شمار کانی‏‌های سوپرژن هستند. دو نوع رگه- رگچه را می‌توان در این محدوده شناسایی کرد: (1) کوارتز+کالکوپیریت+اسپکیولاریت؛ (2) رگه- رگچه‏‌های غنی از اسپکیولاریت. مقدارهای فراوانی از عنصرهای مس (بیشینه‌ 2 درصدحجمی)، سرب (بیشینه‌ 0.61 درصدحجمی) و روی (بیشینه‌ 0.2 درصدحجمی) در رگه- رگچه‏‌های با کوارتز+کالکوپیریت+اسپکیولاریت یافت می‌شود. محدوده‌ شمال بهاریه بر پایه‌ شواهدی مانند کنترل ساختاری سامانه‌ کانه‏‌زایی، نوع دگرسانی‏‌ها، ترکیب کانی‏‌شناسی ماده‌ معدنی، شکل کانه‏‌زایی و ناهنجاری‏‌ زمین‌شیمیایی احتمالاً همانند کانسارهای تیپ iocg است.

geology, mineralization, and geochemistryof ore and intrusive rocks in the north of bahariyeh area,east of kashmar, ne iran

bahariyeh deposit is located in the central segment of the khaf-kashmar-bardaskan magmatic belt (kkbmb), ne iran. this belt is dominated by plutons of kashmar batholith and associated volcanic rocks along the northern side of the dorouneh fault and is one of the most important metallogenic provinces in iran. based on geochemical data carried out for the purpose of the present study, the expansion of cu and other metals mineralization is determined, and on the basis of investigation of trace and rare earth elements behavior, the genetic-lithological relationship of the intrusive rocks is determined in the north of bahariyeh region.method of study about 80 thin sections of intrusive rocks were prepared and 10 least altered 10 samples were selected and analyzed by x-ray fluorescence (xrf; philips pw 1480) at the analytical laboratory of the kansaran binaloud institute of mashhad, iran. also, 10 samples were selected for geochemical analysis by (icp-oes) at the zarazma mineral studies co., mashhad, iran.regional geologybased on field observations a 1:10,000 geological map prepared from the study area, the existing rock outcrops mainly include an alternative of pyroclastic units, eocene-oligocene lavas, as well as subvolcanic and intrusive rocks.field observations show the north of bahariyeh area is composed of dacite-rhyodacite and andesite volcanic units, and has been intruded by granodiorite, quartz monzonite, monzodiorite-diorite porphyry. these acidic-intermediate intrusive masses have a granular texture and are mainly porphyroid, which have been affected by propylitic, siliceous, argillic, and sericitic alterations. copper mineralization is observed in the form of veins in different parts of the region, the thickness of these veins varies from about 5 mm to more than 10 cm. two types of vein-veinlets can be distinguished in the mineralization zone of north of bahariyeh: 1) vein-veinlets containing quartz + chalcopyrite + specularite + pyrite; 2) specularite-rich veins.petrographygranodiorite: granodiorite shows a coarse-grained granular texture with graphic and myrmekitic intergrowths. the main minerals consist of plagioclase, k-feldspar (orthoclase), quartz, hornblende, and opaque minerals. the euhedral-subhedral plagioclase and k-feldspar phenocrysts have been altered to sericite, clay minerals, epidote, and chlorite.monzodiorite porphyry: this unit has porphyritic and glomeroporphyritic textures with medium-grained groundmass. the monzodiorite porphyry contains up to 45-50 vol.% phenocrysts, consisting of plagioclase (15–20 vol.%), k-feldspar (10–15 vol.%), hornblende (5–7 vol.%), clinopyroxene (5–8 vol.%), and biotite (2–5 vol.%). the same minerals are also present in groundmass. hornblende and biotite are replaced by chlorite in some places. also, some plagioclase and feldspar phenocrysts have been altered to sericite, chlorite, and epidote.quartz monzonite porphyry: the quartz monzonite porphyry has a porphyritic texture (0.1–0.2 mm) with a fine-grained groundmass and normally contains 40–45 vol.% phenocrysts that are 0.1–4 mm in diameter. it is mainly composed of plagioclase (30-35 vol.%), k-feldspar (25-30 vol.%), quartz (15–20 vol.%), and hornblende (5-10 vol.%). the same minerals are also present in groundmass.diorite porphyry: this unit has porphyritic and glomeroporphyritic textures, with medium-grained groundmass with phenocrysts 0.1–5 mm across, and 40-50 vol.% phenocrysts including 25-30 vol.% plagioclase and 15-20 vol.% clinopyroxene and hornblende with minor biotite and alkali feldspar. the same minerals are also present in groundmass. its accessory minerals are quartz, zircon, and magnetite (2–3 vol.% and 0.5 mm).discussionnorth of bahariyeh provides important insights for reconstructing the middle eocene tectono-magmatic evolution of the ne of iran.