توالی سنگی، زمین‏‌شیمی و داده‏‌های ایزوتوپی sr، nd و pb سنگ‏‌های آتشفشانی منطقه‌ مرشون، شمال ابهر (زیرپهنه‌ طارم- هشتجین)

منطقه‌ مرشون بخشی از زیرپهنه‌ ماگمایی طارم- هشتجین در پهنه‌ البرز باختری- آذربایجان به‌شمار می‌رود. این منطقه دربرگیرنده‌ توالی آتشفشانی- رسوبی ائوسن، شامل تناوب توف‏‌ و گدازه‏‌های اسیدی و حد واسط است که توده‏‌های گرانیتوییدی ائوسن بالایی آنها را قطع کرده‏‌اند. بررسی‌های سنگ‏‌شناسی و رده‏‌بندی شیمیایی گدازه‏‌های این مجموعه نشان‌دهنده‌ ترکیب بازالت‌آندزیتی، آندزیت، داسیت، ریوداسیت و ریولیت برای این سنگ‏‌هاست. این سنگ‏‌ها سرشت کالک‏‌آلکالن پتاسیم بالا دارند. در نمودارهای بهنجارشده عنصرهای کمیاب نسبت به ترکیب گوشته‌ اولیه، این سنگ‏‌ها الگوی مشابهی دارند که می‏‌تواند نشان‌دهنده‌ ارتباط زایشی آنها باشد. این نمودارها آنومالی مثبت lile را همراه با بی‏‌هنجاری منفی عنصرهای hfse نشان می‏‌دهند. الگوی عنصرهای خاکی کمیاب بهنجارشده نسبت به ترکیب کندریت الگویی نسبتاً پرشیب تا کم‏‌شیب و غنی از lree با نسبت بالای lree/hree را نشان می‌دهد که در آن نسبت‌های (la/yb)n و (la/sm)n به‏‌ترتیب برابربا 30.1- 3.8 و 8.25- 1.2 هستند. داده‏‌های ایزوتوپی sr (0.70485-0.70622), nd (0.512695-0.712733), و pb (206pb/204pb, 207pb/204pb, و 208pb/204pb به ترتیب برابر با 18.743-18.803, 15.5938-15.6112 و 38.8138-18.0721 نشان‌دهنده‌ نقش غالب گوشته در پیدایش این سنگ‏‌های حد واسط هستند. مجموعه اطلاعات به‌دست‌آمده از بررسی‌های صحرایی، سنگ‏‌شناختی، زمین‏‌شیمی، ایزوتوپی و نمودارهای تمایز محیط‏‌های زمین‏‌ساختی نشان می‏‌دهند گدازه‏‌های حد واسط- اسیدی منطقه‌ مرشون در ارتباط با گوشته‌ سنگ‌کره‌ای غنی‏‌شده زیرقاره‏‌ایِ مرتبط با فرورانش و احتمالاً در ارتباط با فرایند جدایش و فرورفتن بخش زیرین سنگ‌کره‌ پدید آمده‏‌اند.

lithological sequence, geochemistry and sr, nd and pb isotopic data of marshoun volcanic rocks, north abhar (tarom-hashtjin subzone)

marshoun area located 120km southeast of zanjan, is a part of the tarom-hashtjin metallogenic-magmatic subzone within the alborz-azarbaijan zone. similar to most parts of the alborz-azarbaijan zone, the eocene-oligocene volcanic and the intrusive rocks of this subzone were formed as a result of the alpine orogenic phase, which has a close spatial and temporal relationship with metallic mineralization (kouhestani et al., 2019). several studies have been conducted on metallic mineralizations in different parts of the tarom-hashtjin subzone. the petrological studies carried out in this subzone are mainly focused on intrusive rocks (e.g., seyed qaraeini et al., 2020) and volcanic rocks’ geochemical and petrological characteristics have been less considered. marshoun area is composed of volcanic-sedimentary sequences which are hosts for pb-zn-cu mineralization (kouhestani et al., 2019). a detailed scientific study has not been done on the lithological sequence and their geochemical and petrological characteristics in the marshoun area so far. in the present study, the lithological and geochemical characteristics including sr, nd, and pb isotopic data, as well as the tectonomagmatic environment of the volcanic rocks of the area have been investigated.materials and methodsduring fieldwork, a 1:25000 geological map prepared from different lithological units of the area and over 30 samples were taken. also, 17 thin sections for petrographical studies, 10 samples for chemical and 4 samples (2 andesites and 2 dacites) for iaoopic analyses. chemical analyses (xrf and icp–ms methods) were carried out at zarazma laboratory, tehran, iran., and isotopic studies (i.e. nd, sr, and pb isotope studies at institute of geology and geophysics, chinese academy of geosciences, beijing, china.resultsthe predominant rock units in the marshoun area are eocene acidic tuffs, dacitic-rhyodacitic lava, and occasionally ignimbrite at the base and alternation of intermediate tuff with minor andesite and basaltic andesite intercalation in the top, along with some intrusive rocks with (zajkan intrusion), and some gabbroic dykes.zajkan intrusion including pyroxene quartz monzodiorite, quartz monzodiorite, and granodiorite composition intruded acidic volcano-sedimentary rocks with a total thickness of 930 meters can be divided into 9 parts.volcanic rocks of the marshoun area are classified as rhyolite, rhyodacite, dacite, andesite, basaltic andesite, and trachy-andesite with high-k calc-alkaline affinity. dacitic-rhyodacitic rocks have porphyritic, flow, and spherolitic textures, composed of plagioclase, quartz, alkali feldspar, and mafic minerals (amphibole and biotite) set in a quartz-felspathic groundmass whereas, andesitic rocks show porphyritic, glomeroporphyritic, and amygdaloidal textures, composed of plagioclase and mafic minerals (amphibole and some pyroxene) set in a fine-grained and occasionally microlithic groundmass.all samples under study on primitive mantle normalized spider diagrams, have similar patterns indicative of their genetic relations. liles and hfses. negative anomalies are remarkable features of these rocks. chondrite-normalized ree patterns demonstrate a relatively steep to low slope pattern with lree enrichment and a high ratio of lree/hree, (la/yb)n, and (la/sm)n ratio between 3.8-30.1 and 1.2-8.25, respectively. on tectonomagmatic setting discrimination diagrams, volcanic rocks of the marshoun area have been formed in an active continental margin tectonic setting. isotopic data of sr (0.70485-0.70622), nd (0.512695-0.712733), and pb (206pb/204pb, 207pb/204pb, and 208pb/204pb between 18.743-18.803, 15.5938-15.6112 and 38.8138-18.0721, respectively) point to dominant role of mantle in the formation of the investigated rocks.