زمین‏‌شناسی، سنگ‏‌نگاری و زمین‌شیمی سنگ‏‌های آتشفشانی و توده‏‌های گرانیتوییدی در محدوده‌کانسار طلا و مس چوران (شمال‌خاوری سیرجان)

کانسار طلا و مس چوران در 70 کیلومتری شمال‌خاوری سیرجان، در زیر‏‌پهنه‌دهج ساردوییه از کمان ماگمایی ارومیه دختر جای دارد. زمین‏‌شناسی محدوده‌چوران بیشتر شامل سنگ‏‌های آتشفشانی ائوسن میانی با ترکیب غالب حد واسط آندزیت تا آندزیت‏‌بازالت است که با توده‏‌های آذرین درونی و دایک‏‌های با ترکیب بیشتر کوارتزدیوریتی گرانودیوریتی منسوب به الیگوسن میوسن قطع شده‏‌اند. از دیدگاه کانی‌شناسی، توده‌یادشده دربردارنده‌پلاژیوکلاز، بیوتیت، هورنبلند، آلکالی‌فلدسپار، کوارتز و کانی‌های فرعی آپاتیت، زیرکن و کدر است. توده‏‌های گرانیتوییدی میزبان کانسار چوران سرشت کالک‏‌آلکالن پتاسیم بالا دارند و در محدوده‌گرانیت‏‌های متاآلومین و تیپ i جای گرفته‌اند. در نمودارهای عنکبوتی، سنگ‏‌های منطقه بررسی‌شده از عنصرهای lile غنی‏‌شدگی و از عنصرهای hfse تهی‏‌شدگی نشان می‏‌دهند. همچنین، این سنگ‏‌ها الگوی غنی از lree با نسبت بالای lree/hree نشان می‏‌دهند. از دیدگاه پهنه‌زمین‌ساختی، گرانیتوییدهای منطقه‌بررسی‌شده در محیط مرز فعال قاره‌ای تا پسابرخوردی پدید آمده‏‌اند. کانی‏‌سازی طلا و مس در کانسار به‏‌صورت مجموعه‏‌ای از رگه و رگچه‏‌های سیلیسی است که در همراهی با دگرسانی‏‌های سیلیسی، سولفیدی، تورمالینی و سریسیتی در توده‌کوارتزدیوریتی رخ داده‌اند. با توجه به ویژگی‏‌های کانی‏‌سازی و همخوانی فضایی رگه‏‌ها و پهنه‏‌های دگرسانی کانه‌دار با گستره توده‌کوارتزدیوریت گرانودیوریتی میزبان، گمان می‏‌رود کانی‏‌سازی مس و طلا در محدوده‌چوران با جایگیری توده‌گرانیت گرانودیوریتی مرتبط است و از آن خاستگاه گرفته است.

Geology, petrography and geochemistry ofvolcanic rocks and granitoid intrusions inChuran gold and copper deposit (northeast Sirjan)

The Churan gold and copper deposit located 70 km northeast of Sirjan in the DehajSarduyeh structural subzone of the Urumieh Dokhtar magmatic arc. Lithologically, the area mainly consists of the Middle Eocene volcanic rocks with dominant andesite to andesitebasalt crosscutting by the intrusive rocks and quartz dioritic to granodioritic dykes belonging to the OligoceneMiocene time. The host granitoid rocks are classified as metaaluminous Itype granitoid with high potassium calcalkaline affinity dominated by plagioclase, biotite, hornblende, alkali feldspar, quartz and apatite, zircon, and opaque as accessory minerals. The rocks under study are characterized by large ion lithophile element (LILE) enrichment, high field strength element (HFSE) depletion, and high LREE/HREE ratios. On tectonomagmatic discrimination diagrams, the Churun granitoids are scattered on active continental margins to postcollisional fields. Mineralization occurred as gold and copperbearing quartz vein and veinlets in the quartz diorite intrusive. Hydrothermal alterations associated with the mineralization contain silicification, sulfidation, tourmalinization, and sericitization. Ore mineral assemblages in the deposit consist of pyrite, arsenopyrite, chalcopyrite, bornite, sphalerite, galena, covellite, malachite, and iron hydroxides. The mineralization criteria as well as the spatial relationship between orebearing veins and alteration zones granitegranodiorite intrusion suggest that gold mineralization in the investigated area is related to granitegranodiorite emplacement and likely originated from those rocks.