شواهد کانی‏‏‌شناسی اسپینل برای تعیین خاستگاه مجموعه‌‏‏‌الترامافیک‏‏‌ آبگرم (جنوب استان کرمان)

‌مجموعه‌الترامافیک آبگرم در جنوب استان کرمان، بخشی از کمربند آمیزه‌رنگین اسفندقه‏‏‌‏‏‌ حاجی‌آباد است و در لبه‌شمالی تراست زاگرس جای گرفته است. این مجموعه دربردارندةهارزبورژیت، لرزولیت، دونیت و کرومیتیت است. هارزبورژیت‏‏‌ها بیشترین حجم سنگ‏‏‌ها را دربر گرفته‌‏‏‌اند. دونیت‏‏‌های با کرومیتیت‏‏‌های عدسی‌شکل، به‌صورت لایه‏‏‌های نامنظم و یا لکه‏‏‌ای در میان آنها جای دارند. شواهدی مانند تبلور دوباره‌مرز دانه، مرزهای منحنی‌شکل، وجود تیغه‏‏‌های جدایشی کلینوپیروکسن در ارتوپیروکسن‏‏‌های هارزبورژیتی و لرزولیتی نشان می‏‏‌دهند پریدوتیت‏‏‌های این مجموعه، نخست دچار دگرریختی‏‏‌های دمای بالای گوشته بالایی شده‌اند و سپس در پوسته جایگزین شده‏‏‌اند. شواهد سنگ‌نگاری و شیمیایی نشانه‌وجود دو گروه کروم‌اسپینل در مجموعه‌آبگرم هستند. گروهی، کروم‌اسپینل‏‏‌های پراکنده در پریدوتیت‏‏‌ها و گروه دیگر، کروم‌اسپینل‏‌های دونیت‏‏‌ها و کرومیتیت‏‏‌ها هستند. بررسی شیمی بلورهای کروم‌اسپینل در سنگ‏‏‌های منطقه نشان می‌دهد در این کانی‌ها، بیشترین مقدار cr# به کرومیت‏‏‌های دونیت‏‏‌ها و کرومیتیت‏‌ها (87/60 38/63) و کمترین مقدار آن نیز به انواع در لرزولیت‏‏‌ها (11 50/13) تعلق دارد. ترکیب شیمیایی کروم‌اسپینل‏‏‌های هارزبورژیت‏‏‌ها و لرزولیت‏‏‌های مجموعه‌آبگرم، به انواع در پریدوتیت‏‏‌های آلپی با نزدیک به 515 درصد ذوب‌بخشی، شباهت دارند و شاید در یک محیط گوشته‏‏‌ای زیرپهنه‌پشت کمان پدید آمده‏‏‌اند؛ اما دونیت‏‏‌ها و کرومیتیت‏‏‌های مجموعه چه‌بسا در همان محیط، در پی واکنش مذاب‏‏‌های بازالتی پهنه‌پشت کمان با پریدوتیت‏‏‌ها پدید آمده‌اند.

the origin of Abgarm ultramafic complex (South of Kerman province)

Abgarm ultramafic complex in the south of Kerman province is a part of Esfandagheh Haji Abad ophiolite which is located in the northern edge of Zagros thrust. The complex contains harzburgites, lherzolites, dunites, and chromitites. Harzburgite is the main lithology of Abgarm peridotites and dunites containing lensshaped chromites are arranged in irregular layers between them. Some evidence such as recrystallization of grain boundaries, curved shapes boundaries, and exsolution lamellae of clinopyroxenes in orthopyroxenes in the harzburgites and lherzolite show that the peridotites of this studied complex, passed the hightemperature deformation in the upper mantle and then they have emplaced in the crust. Petrography and mineral chemistry evidence shows that there are two groups of chrome spinel in Abgarm complex. The first group is the disseminated chrome spinels in the peridotites and the other group is the chrome spinels in dunites and chromitites. Chemical analyses of spinels in studied rocks show that in these crystals the maximum amounts of Cr# belong to those that exist in the dunites and chromitites (60.76 – 63.81) and the minimum is for those in the lherzolites (11 – 13.50). Chemical composition of chrome spinels from the harzburgites and lherzolites are similar to those exist in Alpine peridotites with about 5 to 15% partial melting and probably they were formed in a backarc basin environment while the dunites and chromitites of the complex can be caused by the reaction of the basaltic melts of the backarc basin with peridotites.