دما- فشارسنجی توده‏‌های کوارتزدیوریت پورفیری و بررسی چگونگی پیدایش اسکارن وابسته با به‌کارگیری داده‏‌های شیمی کانی‏‌ در منطقه‌ تیغناب، جنوب‌خاوری سربیشه (خاور ایران)

در منطقه‌ تیغناب در جنوب‌خاوری سربیشه، نفوذ توده‏‌های نیمه‏‌عمیق کوارتزدیوریتی درون سنگ‏‌آهک و ماسه‏‌سنگ‏‌های پالئوسن ائوسن پیدایش اسکارن را به‌دنبال داشته است. پلاژیوکلاز، هورنبلند و کوارتز سازنده‏‌های اصلی سنگ‏‌های نیمه‏‌عمیق هستند. داده‏‌های تجزیه‌ ریزکاو الکترونی نشان می‌دهد محتوای آنورتیت در پلاژیوکلازها برابربا 15 تا 45 درصد و ترکیب آنها از آندزین تا الیگوکلاز متغیر است. آمفیبول‏‌ها در قلمرو کلسیک و از نوع مگنزیوهورنبلند هستند. فشار حاکم در زمان تبلور کانی‏‌ها در کوارتزدیوریت پورفیری تیغناب برابربا 27/5 کیلوبار و دمای میانگین آن ‌برپایه‌ دماسنجی با به‌کارگیری هورنبلندهای همزیست با پلاژیوکلاز نزدیک به 788 درجه‌ سانتیگراد به‌دست آمده‌اند. گارنت، اپیدوت، پیروکسن، کلسیت، کلریت، کوارتز، مگنتیت، پیریت، هماتیت و ژیپس از کانی‏‌های سازنده‌ برون‏‌اسکارن تیغناب هستند. گارنت‏‌های بررسی‏‌شده، در رده‌ کلسیم‏‌دار و از نوع محلول‌جامد آندرادیت گروسولار هستند. بررسی تغییرات ترکیبی این کانی نشان می‌دهد مقدار سازنده‌ گروسولار روند کمابیش یکنواخت دارد؛ اما مقدار سازنده‌ آندرادیت تغییرات اندکی نشان می‏‌دهد. حضور آندرادیت و تغییرات آن در گارنت‏‌های بررسی‌شده، به‌ترتیب نشان‌دهنده‌ بالابودن ‌فوگاسیته‌ اکسیژن و تغییرات نسبت fe3+/al در هنگام تبلور گارنت است. پیروکسن در اسکارن تیغناب از نوع دیوپسید است. وجود آندرادیت، پیروکسن غنی از دیوپسید و فراوانی بیشتر گارنت نسبت به پیروکسن در اسکارن بررسی‌شده، نشان‌دهنده‌ شرایط اکسیدان است و با نتایج به‌دست‌آمده از بررسی شیمی کانی آمفیبول در کوارتزدیوریت پورفیری سازنده‌ اسکارن همخوانی دارد. نبود ولاستونیت در برون‏‌اسکارن نشان می‌دهد گارنت و کلینوپیروکسن در دمای کمتر از 550 درجه‌ سانتیگراد و توسط محلول‏‌های متاسوماتیزه‌کننده متبلور شده‏‌اند.

Thermobarometry of quartz diorite porphyry bodies and investigation of genesis of related skarn usingmineral chemistry data in Tighanab area,southeast of Sarbisheh (east of Iran)

In Tighanab area at southeast of Sarbisheh, the intrusion of quartzdioritic subvolcanic bodies into the Paleocene Eocene limestone and sandstone led to the skarn formation. Plagioclase, hornblende (magnesiohornblende) and quartz are the main minerals in the subvolcanic rocks. Base on microprobe analyses, the composition of plagioclases with 1545% anorthite content varies from andesine to oligoclase. The pressure during mineral crystallization of the Tighanab quartzdiorite porphyry is about 5.27kbar and its average temperature, on the basis of thermometry with coexisting hornblende and plagioclase, was obtained about788ºC. The Tighanab exo skarn are characterized by the presence of garnet, epidote, pyroxene (diopside), calcite, chlorite, quartz, magnetite, pyrite, hematite and gypsum. The studied garnets belong to the calcic category and are of the andradite grossular solid solution type. The composition of andradite varies slightly whereas the grossular constituents, to some extent, are uniform. The occurrence of andradite as well as its compositional changes represents high oxygen fugacity and Fe3+/Al ratio changes respectively, during the garnet crystallization. The presence of andradite, diopside rich pyroxene and the over abundance of garnet relative to pyroxene in the studied skarn indicates oxidant conditions and correspond with the results of amphibole chemistry study in generating skarn quartz diorite porphyry. The lack of wollastonite in exo skarn can be indication of garnet clinopyroxene crystallization at temperatures below 550 °C by metasomatizing solutions.