ویژگی ماگمایی و شرایط تبلور گابروهای گشت-ماسوله (شمال ایران) برپایه ترکیب کلینوپیروکسن و ارتوپیروکسن

رشته کوه البرز بخشی از کوهزایی آلپ هیمالیاست که هنگام کوهزایی سیمیرین و در پی حرکت‌های رو به شمالِ میکروپلیت ایران مرکزی به‌سوی اوراسیا پدید آمده و با گذر از دوران‏‌های زمین‏‌شناسی دچار رویدادهای گوناگونِ کششی و فشارشی از زمان تریاس پایانی تا ولکانیسم‏‌های اخیر شده است. گابروهای کومولایی و ایزوتروپ منطقه گشت ماسوله در البرز به‌صورت توده‏‌های کوچک در سنگ‏‌های رسوبی دگرگون‌شده پالئوزوییک و رسوب‌های مزوزوییک در نزدیکی سه روستای چپول، گیلونده‏‌رود و زودل برونزد دارند. ماگمای سازنده این گابروها با ویژگی کالک‏‌آلکالن در یک پهنه زمین‌ساختیِ تحولی مرتبط با کمان و نیز مرتبط با کشش پدید آمده است. ترکیب شیمیایی کلینوپیروکسن در این گابروها، 94 fs 4943 en 5147 wo و از نوع دیوپسید است. ارتوپیروکسن نیز از نوع انستاتیت با ترکیب 2820 fs 7971 en 30 wo است. میزان tio2 کم در ترکیب کلینوپیروکسن نشانه تهی‏‌شدگی ماگمای مادر این سنگ‏‌ها در هنگام رویداد فرورانش‏‌های پیشین در شمال ایران است. محاسبه‌های دماسنجی به‌روش‌های گوناگون برپایه ترکیب پیروکسن نشان می‏‌دهد ماگمای مادر این گابروها در دماهای کمابیش کم (نزدیک به 800 درجه سانتیگراد) متبلور شده است. میزان کم al2o3، na2o و cr2o3 در کلینوپیروکسن و ارتوپیروکسن نشان می‏‌دهد تبلور ماگمای مادر این گابروها در فشار کم و در سطوح بالایی پوسته روی داده است.

Magmatic characteristics and crystallization condition of the Gasht Masuleh gabbros (North of Iran) based on clinopyroxene and orthopyroxene composition

The Alborz Range, as a part of the AlpineHimalayan orogeny, formed during the Cimmerian orogeny due to northward movements of the Central Iran microplate towards Eurasia. Subsequently, it underwent different compressional and extensional geological events from the Late Triassic collision to the recent ongoing contraction and volcanism. The gabbros in the GashtMasuleh area are small kilometersized cumulate and isotropic gabbro bodies that intruded the Paleozoic metasediments and Mesozoic sediments in the three localities including Chapul, Gilvandehrud, and Zudel. Clinopyroxene chemistry suggests that the calcalkaline parent magma formed in a transitional environment between arc and extension related tectonic settings. Diopside clinopyroxene composition is Wo4751 En4349 Fs49 and enstatite orthopyroxene has Wo03 En7179 Fs2028 composition. The low TiO2 content of clinopyroxene indicates a depletion of parental magma source during old subduction in the north of Iran. Using different thermometers, based on clinopyroxene and orthopyroxene composition suggest that the crystallization temperature of pyroxene was low (~800 ℃). Al2O3, Na2O and Cr2O3 contents of orthopyroxene and clinopyroxene are low indicating the crystallization of the parent magma at low pressure at upper crustal levels.