ماگماتیسم پالئوزوئیک در جنوب باختری جلفا (شمال باختری ایران): ویژگی های زمین شیمیایی، تعیین سن سنجی اورانیم - سرب و جایگاه زمین ساختی

در جنوب غرب جلفا (شمال غرب ایران) رخنمون قابل توجهی از واحدهای رسوبی آذرین به سن پالئوزوئیک دیده می‌شود. سنگ‌های آذرین از نظر شیمیایی شامل طیفی از مجموعه‌های بازیک و اسیدی است. سنگ‌های بازیک به صورت روانه‌های متعدد گدازه و میان لایه با رسوبات سیلیسی کلاستیک به سن دونین رخنمون دارند. سنگ‌های آذرین اسیدی نیز شامل گدازه‌های ریولیتی و سنگ‌های پیروکلاستیک وابسته (توف و ایگنیمبریت) هستند. بر اساس تعیین سن اورانیوم سرب زیرکن، سنگ‌های آتشفشانی اسیدی سن 4±297 میلیون سال (مرز کربونیفرپرمین) دارند. سنگ‌های آتشفشانی بازیک دونین از نظر شیمیایی ماهیت آلکالن سدیک داشته و با الگوهای عناصر نادر خاکی تفریق شده (172/5 lan/ybn=) مشخص می‌شوند. همچنین، ویژگی‌های عناصر کمیاب این سنگ‌ها نشان دهنده تشکیل آنها در یک محیط درون‌پلیتی و غیر فرورانشی است که در توافق با ماگماتیسم دونین در دیگر مناطق ایران (البرز و ایران مرکزی) است. در سوی دیگر، ژئوشیمی عناصر اصلی و کمیاب سنگ‌های آتشفشانی اسیدی پرمین تناسب آنها با مذاب‌های گرانیتوئیدی نوع a (a2) را آشکار می‌سازد. لذا ماگماتیسم اسیدی پرمین نشان‌دهنده یک محیط غیرکوهزایی (پس از کوهزایی) است که در این صورت می‌تواند آثار فاز کوهزایی هرسینین در شمال غرب ایران را محتمل ‌سازد.

Paleozoic magmatism in the southwest of Julfa (northwestern Iran): geochemical characteristics, UPb dating and tectonic setting

Extensive sedimentary igneous rock associations of Paleozoic age crop out in southwest of Julfa (northwest of Iran). Geochemically, the igneous rocks display various basic to acidic compositions. The basic rocks occur as several lava flows intercalated with Devonian siliciclastic units. Also, the acidic igneous rocks consist of rhyolitic lavas and associated pyroclastics (tuffs and ignimbrites). Based on zircon UPb dating, the acidic volcanics represent the age of 297±4 Ma (Carboniferous Permian boundary). The Devonian basic volcanics are chemically sodic alkaline and characterized by fractionated rare earth element (REE) patterns (LaN/YbN=5.217). Furthermore, trace element chemistry of Devonian volcanics implies their formation in withinplate and nonsubduction zone environment in accord with Devonian magmatism in other parts of Iran (Alborz and Central Iran). On the other hand, the major and trace element chemistry of acidic volcanics suggests their similarity to A (A2)type granitoids. Therefore, the Permian acidic magmatism is probably related to an anorogenic (postcollisional) tectonic setting which in this case, the effects of the Hercynian orogeny in northwest of Iran could be assumed.