رویکرد اجتماعی در سیاستگذاری کیفری در ایران پس از انقلاب اسلامی براساس مدل گابریل تارد

ماهیتِ دولت، با التفات به طبیعت بشر، از منظر برخی از جامعه‌شناسان و اصحابِ علوم سیاسی، از جهاتی با قهر و خشونتِ (البته مشروع و قانونی) عجین شده تا جایی که ماکس وبر بر این باور بود که دولت یعنی انحصار اِعمال قوای قهریه؛ از سویی دیگر، برخی از متفکران، مانند فوکو، نهادهای اِعمال قهر (مانند زندان) را در واقع دستگاه‌های منضبط ‌سازی سوژه‌ها می‌دانند و نگاهی نقادانه و منفی به آنها دارند. از این رو، سیاستگذاری کیفری و چگونگی مجازات شهروندان خاطی یکی از کارکردهای دولت است که باید مورد تامل و بازخوانی قرار بگیرد. در همین راستا پرسش اصلی این مقاله بر آن بوده که آیا در سیاستگذاری کیفری در ایران از رویکردهای اجتماعی بهره‌ برده‌اند یا که خیر. فرضیه مقاله با عطف به نظریه تقلید گابریل تارد این بوده است که برخی از سیاستگذاری های کیفری متاخر مثل کاهش مجازات ها و مجازات های جایگزین با اتکای بر رویکرد اجتماعی اخذ شده یا حداقل قابل توجیه است. یافته‌های تحقیق نشان داده است که نه تنها بخشی از سیاستگذاری کیفری در نظام حقوقی ایران می تواند با نظریه تقلید تارد پشتیبانی تئوریک شود، بلکه بنا بر قوت این نظریه بهتر است تا حد ممکن در موارد دیگر نیز با اتکای بر نتایج این نظریه بازخوانی در سیاستگذاری های کیفری انجام گردد. رویکرد مقاله توصیفی-تحلیلی و شیوه جمع آوری داده‌ها اسنادی و کتابخانه‌ای بوده است.

the social approach in criminal policy in iran after the revolution based on the gabriel tarde model

the nature of the state, with regard to human nature, from the perspective of some sociologists and political scientists, is in some ways intertwined with coercion and violence (albeit legitimate and legal), to the point that max weberbelieved that the state means a monopoly on the use of force; on the other hand,some thinkers, such as foucault, consider the institutions of coercion (such asprisons) to be in fact devices for disciplining subjects and have a critical andnegative view of them. therefore, criminal policy and how to punish offendingcitizens is one of the functions of the state that needs to be considered and reexamined.in this regard, the main question of this article has been whethersocial approaches have been used in criminal policy in iran or not. thehypothesis of the article, with reference to gabriel tarde's theory of imitation, is that some recent criminal policies, such as the reduction of punishments andalternative punishments, have been adopted or at least can be justified byrelying on a social approach. the research findings have shown that not onlycan part of the criminal policy in the legal system of iran be theoreticallysupported by tarde's theory of imitation, but also, based on the strength of thistheory, it is better to re-examine criminal policies in other cases as much aspossible by relying on the results of this theory. the approach of the article isdescriptive-analytical and the method of data collection has been documentaryand library-based.