کاربرد فناوری‌های نوین در تقویت دیپلماسی سلامت و سیاستگذاری بحران در ایران با الهام از کووید 19

پژوهش حاضر با تمرکز بر تجربه ایران در همه‌گیری کووید-19، به بررسی نقش فناوری‌های نوین در تقویت دیپلماسی سلامت و سیاستگذاری بحران می‌پردازد. مسئله اصلی تحقیق آن است که ایران با وجود ظرفیت‌های بومی در تولید دارو و واکسن و نیز برخورداری از شبکه بهداشت اولیه گسترده، نتوانست در عرصه حکمرانی جهانی سلامت و تعاملات بین‌المللی جایگاه موثری به دست آورد. پرسش محوری این است که چگونه می‌توان از فناوری‌های نوین همچون هوش مصنوعی، داده‌های کلان و پزشکی از راه دور برای ارتقای دیپلماسی سلامت و مدیریت بحران در ایران استفاده کرد. هدف پژوهش، تحلیل نقاط قوت و ضعف سیاست‌های سلامت ایران در بحران کووید-19 و ارائه راهکارهایی برای پیوند میان نوآوری فناورانه و سیاستگذاری بین‌المللی سلامت است. فرضیه اصلی بر این مبنا استوار است که بهره‌گیری نظام‌مند از فناوری‌های نوین می‌تواند ضمن ارتقای ظرفیت پاسخ‌گویی داخلی، زمینه‌ساز اعتمادسازی بین‌المللی و تقویت موقعیت ایران در حکمرانی سلامت جهانی شود. روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و اسنادی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ضعف در هماهنگی نهادی، غلبه نگاه امنیتی و محدودیت‌های تحریم مانع از بهره‌گیری کامل ایران از ظرفیت‌های فناورانه شده است؛ با این حال، تجربه تولید واکسن داخلی، استفاده از سامانه‌های دیجیتال در پایش بیماران و مشارکت نهادهای مدنی نشان‌دهنده پتانسیل‌های قابل توجهی است که در صورت سیاستگذاری صحیح می‌تواند به تقویت دیپلماسی سلامت ایران منجر گردد.

the application of emerging technologies in strengthening health diplomacy and crisis policy-making in iran inspired by covid-19

this study, focusing on iran’s experience during the covid-19 pandemic, examines the role of emerging technologies in enhancing health diplomacy and crisis policy-making. the main problem addressed is that despite iran’s indigenous capacity in drug and vaccine production and its extensive primaryhealth care network, the country failed to secure an effective position in globalhealth governance and international interactions. the central research questionasks how emerging technologies—such as artificial intelligence, big data, andtelemedicine—can be employed to strengthen health diplomacy and crisismanagement in iran. the purpose of the study is to analyze the strengths andweaknesses of iran’s health policies during the covid-19 crisis and to providestrategies for linking technological innovation with international health policymaking.the main hypothesis is that the systematic use of emergingtechnologies can, while enhancing domestic responsiveness, foster internationaltrust and strengthen iran’s position in global health governance. the methodology is descriptive-analytical, relying on library and documentarysources. the findings reveal that institutional incoherence, the dominance ofsecurity-oriented approaches, and sanctions impeded the full utilization oftechnological capacities. nevertheless, experiences such as domestic vaccineproduction, the use of digital platforms to monitor patients, and the involvementof civil society highlight significant potential which, if supported by properpolicy-making, can contribute to strengthening iran’s health diplomacy.