پاسخ خصوصیات زراعی و عملکرد گیاه سیر (allium sativum l.) به سطوح مختلف تراکم کاشت و تغذیه

به‌منظور ارزیابی و مقایسه اثر تراکم کاشت و تغذیه بر خصوصیات زراعی و عملکرد گیاه سیر (allium sativum l.)، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در منطقه بیران شهر لرستان در سال زراعی 96- 1395 اجرا شد. فاکتورها شامل تراکم کاشت در سه سطح (32، 42 و 52 بوته در مترمربع) و تغذیه در چهار سطح (شاهد، اسید هیومیک، کود کامل 20-20-20 و اسید هیومیک + کود کامل 20-20-20) بودند. نتایج نشان داد که اثر ساده تراکم کاشت بر قطر ساقه، تعداد برگ، وزن و عملکرد سیر؛ و اثر تیمارهای تغذیه بر ارتفاع بوته، قطر ساقه، تعداد برگ، قطر سیر، تعداد سیرچه، وزن و عملکرد سیر معنی‎دار بود. همچنین اثر متقابل تیمارهای تراکم و تغذیه بر قطر ساقه، تعداد برگ، قطر، وزن و عملکرد سیر معنی دار بود. بیشترین میانگین قطر سیر (7.3 سانتی متر) و وزن سیر (86.33 گرم) در تیمار تراکم کاشت 32 بوته در مترمربع در شرایط تغذیه با اسید هیومیک + کود کامل 20-20-20 مشاهده شد. بیشترین میانگین عملکرد سیر به‌ترتیب (25756، 24821 و 24700 کیلوگرم در هکتار) در تیمار تراکم کاشت 42 بوته در مترمربع در تیمار تغذیه با کود کامل؛ تراکم کاشت 52 بوته در مترمربع در تیمار تغذیه با کود کامل؛ و تراکم کاشت 52 بوته در مترمربع در تغذیه با اسید هیومیک + کود کامل به‌دست آمد؛ که نسبت به کمترین میانگین عملکرد سیر (14314 کیلوگرم در هکتار) در تیمار تراکم کاشت 32 بوته در مترمربع در شرایط تیمار عدم تغذیه به‌ترتیب به‌میزان 79.9، 73.4 و 72.5 درصد افزایش نشان داد. به‌طور کلی، این نتایج نشان داد که تغذیه، رشد و عملکرد گیاه سیر را به‌طور معنی داری تحت تاثیر قرار داد. تغذیه گیاه سیر با اسید هیومیک و کود کامل می تواند از طریق توسعه سیستم ریشه ای و اندام های هوایی و همچنین بهبود جذب آب، فراهمی عناصر غذایی پرمصرف و کم مصرف و نیز تراکم مطلوب بوته ها برای استفاده حداکثر از منابع موجود، موجب بهبود رشد و خصوصیات زراعی به ویژه قطر و وزن سیر و در نتیجه، افزایش تولید و عملکرد گیاه سیر گردد که می تواند در جهت حفظ سلامت محیط زیست و افزایش محصول تولیدی و همچنین بهبود خصوصیات زراعی و عملکرد این گیاه با ارزش مد نظر قرار گرفته شود.

response of agronomic characteristics and yield of garlic plant (allium sativum l.) to different levels of planting density and nutrition

introduction garlic (allium sativum l.), a member of the liliaceae family, is the second most important crop after onion (allium cepa l.) among vegetables. it is widely used as a food spice and medicinal herb in many parts of the world, making it one of the key crops cultivated during the cool season. garlic economic yield is affected by various agronomic factors such as optimum planting distance (plant density) and proper supply of the required nutrition (proper nutrition) of this plant. the selection of suitable planting density can increase the productivity of crops. on the other hand, meeting the nutritional needs of crops is also a great necessity in order to increase the production of crops. humic acid, as a natural and environmentally friendly organic acid, has a positive effect on the absorption of nutrients by crops, and it is very important for the transfer and availability of micronutrient elements in the plant. the most important factor limiting crop yield in many parts of the world macro and micronutrient deficiency in soil is more. suitable nutrition due to the balanced application of fertilizers, with regard to the physiological needs of crops, can reasonably provide access to the expected yield. nutrition is another factor affecting the growth and performance of garlic plants. research has shown that the growth and yield of this plant are largely influenced by the management of the supply of various nutrients. materials and methods this experiment was conducted as a factorial layout based on a randomized complete block design with three replications during the growing season of 2016- 2017 at the experimental field of beiranshahr city of khorramabad in lorestan province, iran. before conducting the experiment to determine the physical and chemical properties of soil samples were collected from 0-30 cm depth of soil. the treatments were comprised of two factors were studied: planting density at three levels: d1, d2, d3; 32, 42, and 52 density (plant. m-2), respectively, and nutrition on four levels: n1, n2, n3, and n4 (control, humic acid, totalize fertilizer 20-20-20, humic acid+totalize fertilizer 20-20-20), respectively. for treated with humic acid, garlic cloves before planting in a proportion of 50 ml per kilogram, clove was treated. totalize fertilizer 20-20-20 was used at the rate of 80 kg/ha in the farm. traits such as plant height, stem diameter, leaf number, garlic diameter, cloves number in garlic, garlic weight, and economic yield were measured. in this study, hamedan white garlic was used for cultivation. results and discussion the results indicated that the main effects of nutrition, plant height, and the number of cloves in garlic were significant, as well as the interaction between planting density and nutrition (treatment 42: density in plants per square meter with totalize fertilizer 20-20-20). significant increases were observed in stem diameter, number of leaves, garlic diameter, garlic weight, and economic yield. the analysis of variance (table 4) revealed that nutrition had a significant effect on plant height (p ≤ 0.01). the main effect of planting density was significant (p ≤ 0.05), while both nutrition (p ≤ 0.001) and the interaction of planting density and nutrition (p ≤ 0.01) significantly affected stem diameter and the number of leaves. additionally, nutrition and the interaction of planting density and nutrition had significant effects on garlic diameter (p ≤ 0.001). according to the analysis of variance (table 4), nutrition had a significant effect (p ≤ 0.01) on the number of cloves. the results also demonstrated that the main effects of density and nutrition, as well as their interaction, positively and statistically significantly influenced garlic weight and economic yield at the p ≤ 0.001 level.