بررسی موانع توسعه در ایران با رویکرداجتماعی و ارائه پیشنهادات سیاستی

این مقاله به بررسی و نقد منطق حاکم بر برنامه‌ریزی توسعه پس از انقلاب پرداخته و به دنبال تبیین این نقطه نظر است که نظام برنامه‌ریزی در کشور نیازمند یک تغییر پارادایمی اساسی از مدل‌های عمدتاً متمرکز بر اقتصاد، به یک رویکرد جامع‌تر یا به عبارت دیگر، «رویکرد اجتماعی ‌و برنامه‌ریزی جامعه‌محور» است. همچنین سیاست‌های اقتصادی فعلی را که در برآوردن نیازهای اجتماعی پایه برای جامعه ناموفق بوده‌اند، به نقد می‌کشد. این تحلیل ضمن بررسی نسل‌های مختلف برنامه‌ریزی توسعه در جهان، تلاش دارد چارچوبی جدید برای برنامه توسعه ایران پیشنهاد دهد. در این مجال فرایند فرسایش سرمایه اجتماعی حاکمیت ترسیم و چهار عنصر پشتیبان برنامه‌ریزی توسعه شامل حاکمیت توانمند، جامعه قوی، زیرساخت‌های توسعه و گفتمان‌سازی پشتیبان توسعه بررسی شده‌ و چالش‌های هر یک تبیین شده است و نهایتاً راهکارهایی برای حل چالش‌های هر یک از این سطوح به اختصار بیان شده است. در همین راستا، «رویکرد جامعه‌محور به برنامه‌ریزی» و «شاخص آمادگی جامعه» تبیین شده و بازسازی و توانمندسازی حکومت با تاکید بر مفهوم شفافیت و تحقق دولت الکترونیک، ایجاد زیرساخت‌های کالبدی ضروری برای توسعه، نهادمندسازی و توانمندسازی جامعه و بهره‌گیری از نظام رسانه‌ای کارآمد به عنوان ابزار گفتمان‌سازی توسعه و پشتیبانی از فعالیت‌های توسعه‌ای از جمله راهکارهای پیشنهادی این مقاله است. این تحلیل با استفاده از مطالعه کتابخانه‌ای، استخراج و تحلیل مضمون استنباطی داده‌های جلسات کارشناسی در مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی پیرامون برنامه هفتم توسعه و استنتاج منطقی و تخصصی این داده‌ها توسط نویسندگان انجام شده است.

a study of development barriers in iran: a social perspective and policy proposals

this article examines and critiques the prevailing logic of development planning in iran after the revolution. it seeks to establish the viewpoint that the country's planning system requires a fundamental paradigm shift—from predominantly economy-centered models to a more comprehensive approach، or in other words، a social approach and social-centered planning. additionally، it critiques the current economic policies that have failed to meet society's basic social needs.by analyzing different generations of development planning worldwide، this study aims to propose a new framework for iran's development plan. in this context، it outlines the process of social capital erosion within governance and examines four key supporting elements of development planning: competent governance، a strong society، development infrastructure، and discourse-building as a foundation for development. the challenges associated with each of these elements are identified، and corresponding solutions are briefly outlined.in line with this، the social -centered approach to planning and the social readiness index are explained. furthermore، the proposed solutions include restructuring and empowering governance with a focus on transparency and the implementation of e-government، establishing the necessary physical infrastructure for development، institutionalizing and empowering society، and leveraging an effective media system as a tool for development discourse-building and supporting development activities.this analysis is based on library research، thematic analysis of expert session data from the research center of the islamic consultative assembly regarding the seventh development plan، and logical and specialized inference by the authors.