زیست در حاشیه مطالعه‌ای مردم‌نگارانه بر زیست روزمره‌ حاشیه‌نشینان محله‌ سعیدآباد تهران

مقاله‌ حاضر برگرفته از یک پژوهش مردم‌نگارانه در باب زیست روزمره‌ افراد در دو سکونت‌گاه حاشیه‌ای تهران است که با رویکردی پدیدارشناسانه به تجربیات زیسته‌ ساکنان آن‌ها نزدیک شده است. این سکونت‌گاه‌ها که در گفتمان عمومی «کلونی» نامیده می‌شوند، در محله‌ سعیدآباد از منطقه‌ شادآباد تهران قرار دارند. چندین ماه حضور میدانی، مشاهده‌ نزدیک و گفت‌وگو با ساکنان نشان داد شرایط ویژه‌ زندگی در این کلونی‌ها موجب درهم‌آمیختگی مرزهای فضایی و زمانی  ساکنان شده است. این شرایط ویژه به‌ویژه ناظر به بافت مسکونی پُرتراکم کلونی‌ها، محدودیت فضاهای زندگی برای اتاقک‌نشین‌ها، عدم وجود امکانات رفاهی حداقلی و فقر مشهود خانوارهای ساکن است. تنها موقعیت‌هایی که تجلی‌گاه هم‌صدایی و هم‌پیمانی این کلونی‌نشین‌ها بر سر هویت فرودست‌شان است، موقعیت‌هایی است که ایشان در مواجهه با اشخاص و خیّران و نهادهای رسمی و غیررسمی بیرونی قرار می‌گیرند. در حقیقت، مناسبات جمعی‌ بیشتر مبتنی بر تحصیل منابع است و نه نوعی تقسیم کار. سلسله‌مراتب جنسیتی و نان‌آوری مهم‌ترین عوامل تعیین‌کنندۀ تصمیم‌گیری‌های درون اتاقک‌ها هستند. در عرصۀ عمومی، مهم‌ترین اصل حاکم بر مناسبات رسمی و به‌ویژه عرصۀ قدرت و اعمال نفوذ، مالکیت است. ساکنان، زندگی خود را به‌صورت زندگی‌ای کاملاً جداافتاده از شهر درک می‌کنند. این کلونی‌ها به برزخی می‌مانند که در مرز شهر و ناشهرند.

living in the margin an ethnography on the daily life of the suburbs of saeedabad neighborhood of tehran

the article is an account of ethnographic study about daily life in two suburban settlements in tehran; a phenomenological exploration about the living experiences of their inhabitants. these settlements, known publicly as colonies and located in the saeedabad neighborhood of the shadabad. findings show that the special living conditions in these colonies resulted in convergence of spatial and temporal boundaries in arenas such as employment, education and free time of the residents. the special conditions are particularly due to the densely populated residential context of the colonies, limited living space, lack of minimum amenities, and apparent poverty of the resident households. confrontation with external formal or informal, individual or institutional charities, is the only situation which manifests unanimity and alliance of the residents over their inferior identities. in fact, social relations between them are based more on the acquisition of resources than on urban division of labor.  power relations and hierarchy of authority more than anything is determined by variables like gender and being breadwinner; and the most important principle governing formal relations is ownership and property. the perceptions of the colonies of saeedabad conveys residents perceive their life as isolated from the city; somewhere in border- city and non-city.