بازپژوهی مفهوم عبارت قرآنی «وَ ذَا النُّونِ اِذ ذَّهَبَ مُغَاضِبًا فَظَنَّ اَن لَّن نَّقْدِرَ عَلَیهِ …» و نقد برداشت‌های تفسیری از آن‏

بررسی و نقد برداشت‌های تفسیری از قرآن کریم ضرورتی انکارناپذیر و حرکتی در جهت فهم مراد جدی خداوند متعال در قرآن کریم است. بیان سرگذشت حضرت یونس (ع) یکی از قصص قرآنی است که مفسران برداشت‌های تفسیری متفاوتی از آن به دست داده‌اند. مساله اصلی پژوهش حاضر بررسی و نقد برداشت‌های تفسیری در آیات 87 و 88 سوره انبیاء با تاکید بر عبارت «وَ ذَا النُّونِ اِذ ذَّهَبَ مُغَاضِبًا فَظَنَّ اَن لَّن نَّقْدِرَ عَلَیهِ …» و طرح رویکردی نوین به این آیات است. پژوهشی با این رویکرد فاقد پیشینه بوده و با روش توصیفی و تحلیلی خواهد کوشید با استفاده از مبنای عصمت انبیاء، سیاق، معنا‌شناسی واژگان و شبکه معنائی آیه، به خوانشی کاملا نوین از آیه دست یابد. نتایج به دست آمده چنین می‌نماید یونس (ع) دچار هیچ گناه یا ترک اولائی نشده و بر اساس قاعده سیاق مرتبط، خداوند متعال او را از غم و اندوهی که به آن مبتلا شده، نجات داده‌است. همچنان که بر اساس قواعد معناشناسی انحصار واژه ظن در معنی شک یا گمان صحیح نبوده و زمانی که مورد ابتلای الهی قرار گرفته، در حین انداخته شدن در دریا توسط سایر سرنشینان، یقین و اطمینان او به خداوند بر تنگ نگرفتن بر او در دل سختی‌ها و ایمان ستودنی در توجه به خداوند بوده‌است.

rereading the meaning of the quranic phrase “wa dhannoun-a idh dhahab-a mughādiban fazann-a ʾan lan naqdir-a ʾalayh…” and criticizing its interpretations

examining and criticizing interpretations of the holy quran is an undeniable necessity and a step towards understanding the serious meaning of god almighty in the holy quran. narrating the story of prophet yunus (as) is one of the quranic stories about which commentators have given different interpretations. the main issue of this research is to examine and criticize the interpretations of verses 87 and 88 of surah ’anbῑyᾱ’ with emphasis on the phrase wa dhannoun-a idh dhahab-a mughᾱdiban fazann-a ’an lan naqdir-a ’alayh… and to propose a new approach to these verses. since the research has no background, it tries to achieve a completely new reading of the verse by using the basis of infallibility of the prophets, context, semantics of words and the semantic network of the verse, using a descriptive-analytical method. the obtained results show that yunus (as) did not commit any sin or abandonment, and based on the rule of the relevant context, god almighty saved him from the sadness that he suffered. also, according to the rules of semantics, the exclusive use of the word dhan in the meaning of doubt or suspicion is not correct, rather when he was tested and afflicted by god, while being thrown into the sea by the passengers, his certainty and confidence in god did not overwhelm him in the heart of hardship and his faith has been commendable in paying attention to god.