>
Fa   |   Ar   |   En
   مواجهه قاضی عبدالجبار با شکاکیت  
   
نویسنده دهقانی نژاد عباس ,دیرباز عسکر
منبع فلسفه و كلام اسلامي - 1399 - دوره : 53 - شماره : 1 - صفحه:81 -92
چکیده    شکاکیت به عنوان رویکردی همیشگی در تفکر بشر مورد توجه قاضی عبدالجبار معتزلی نیز بوده است‌. او به نقد شکاکیت فراگیر و حیطه‌ای پرداخته و سعی کرده به اشکالات سوفسطاییان‌، ذهنیت‌گرایان‌، منکران معرفت عقلی و منکران متواترات پاسخ دهد‌. در مواجهه با سوفسطاییان ضمن ناصواب دانستن رویکرد ابوعلی جبایی و بلخی در برخورد با آن‌ها‌‌، روش استاد خویش ابوهاشم مبنی بر عدم بحث را پیش گرفته و راهکار را تنبّه و توجه دادن آن‌ها به واقعیات می‌داند‌. همچنین او با ردّ دیدگاه ذهنیت‌گرایی، این دیدگاه را متضمّن تناقض صریح دانسته و دیدگاه منکران معرفت عقلی و منکران متواترات را نیز دارای ناسازواری می‌داند و معتقد است که این دیدگاه‌ها در نهایت، به انکارِ کلیه منابع معرفتی می‌انجامد‌. او با به رسمیت شناختنِ معرفت عقلی و همچنین دانشی که از راه گواهی و متواترات حاصل می‌شود‌، سعی دارد نشان دهد که هیچ‌یک از انواع شکاکیت، جز شکاکیت دستوری، نمی‌تواند مورد پذیرش عُقلا باشد.
کلیدواژه قاضی عبدالجبار معتزلی‌، معرفت‌‌شناسی‌، شکاکیت‌، ذهنیت‌‌‌گرایی‌، متواترات‌‌‌‌
آدرس دانشگاه قم, ایران, دانشگاه قم, گروه فلسفه و کلام اسلامی, ایران
پست الکترونیکی a.dirbaz5597@gmail.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved