نقدی بر حکم به حرمت تولید سلاح هسته‌ای‏ تفکیک میان «تولید» و «استفاده»

امروزه سلاح‌های هسته‌ای به ‌عنوان یکی از ابزارهای قدرت برخی از کشورها شناخته می‌شود؛ به‌نحوی که دکترین‌ دفاعی این کشورها بر پایه وجود این سلاح‌ها استوار است. مطابق نظریه بازدارندگی هسته‌ای، داشتن سلاح هسته‌ای می‌تواند کشورها را از آغاز جنگ یا حمله به یکدیگر بازدارد که این نظریه به ‌ویژه در دوران جنگ سرد میان ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی به‌وضوح قابل مشاهده بود. در فقه امامیه، بسیاری از فقها به حرمت استفاده از سلاح‌ هسته‌ای و به‌طور کلی، سلاح‌های کشتار جمعی تاکید دارند. اما برخی محققین، علاوه بر حرمت استفاده، تولید سلاح هسته‌ای را نیز حرام دانسته‌اند. در این مقاله، دلایل پژوهشگرانی که حرمت تولید سلاح هسته‌ای را نتیجه گرفته‌اند، مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. از طرفی ملازمه‌ای نیز بین تولید و استفاده از سلاح هسته‌ای وجود نداشته که به‌واسطه آن، بتوان به حرمت اینگونه سلاح‌ها، حکم کرد. با توجه به این دیدگاه که «تولید» سلاح هسته‌ای می‌تواند به عنوان یک عامل بازدارنده عمل کند؛ هدف از انجام این پژوهش، نقد و بررسی حکم اوّلی تولید سلاح‌ هسته‌ای می‌باشد. نتایج این تحقیق که به روش توصیفی-تحلیلی صورت گرفته، نشان می‌دهد که علی‌رغم حکم به حرمت استفاده از سلاح‌های هسته‌ای، برخلاف نتایج تحقیقاتی که تاکنون صورت گرفته، دلیل مستحکمی برای حرمت تولید آن وجود ندارد. بلکه با استناد به اصل اباحه و برائت، جواز تولید این سلاح‌ها را می‌توان اثبات نمود. علاوه بر آن، دلایل اثباتی وجود دارد که مستند به آن، حتی وجوب تولید سلاح‌ هسته‌ای نیز ثابت می‌شود، به نحوی که تولید آن نیز لغو نگردد.

a critique of the ruling for the prohibition of the production of nuclear weapons distinguishing between “production” and “use”

today, nuclear weapons are recognized as one of the tools of power for certain countries, to the extent that the defensive doctrines of these countries are based on the existence of these weapons. according to the theory of nuclear deterrence, possessing nuclear weapons can deter countries from initiating war or attacking one another, a theory particularly evident during the cold war between the united states and the soviet union. in shi’a jurisprudence, many jurists emphasize the prohibition of using nuclear weapons and, in general, weapons of mass destruction. however, some researchers have deemed the production of nuclear weapons to be prohibited, in addition to their use. this paper critiques the reasons posited by researchers who have concluded that the production of nuclear weapons is forbidden. furthermore, there is no inherent connection between the production and use of nuclear weapons that could justify a prohibition against these types of weapons. given the perspective that the production of nuclear weapons can act as a deterrent, the aim of this research is to analyze the initial ruling regarding the production of nuclear weapons. the results of this descriptive-analytical study reveal that, despite the ruling against the use of nuclear weapons, there is no strong evidence for prohibiting their production, contrary to previous research findings. rather, invoking the principle of permissibility and dissociation (ibāḥa and barā’a), the permissibility of producing these weapons can be substantiated. additionally, there are foundational arguments that could even establish the obligation to produce nuclear weapons, in a manner that does not render their production void.