بررسی معیارهای طراحی مطلوب فضای شهری برای کودکان، نمونه موردی: محله نظامیه تهران

امروزه، کمیت و کیفیت فضاهای شهری به یکی از مهم ترین سنجه های توسعه یافتگی و قابلیت زندگی در شهرها بدلشده است. فضاهای شهری یا عرصه های عمومی نمایانگر پویایی زندگی شهری و اساس و بنیان دانش- حرفه طراحیشهری هستند. فضاهای عمومی شهری بیشتر از آنکه دارای نقشی کالبدی باشند به دلیل ایجاد تعاملات اجتماعی میانشهروندان واجد اهمیت هستند و باید بتوانند زمینه حضور تمامی افراد جامعه به ویژه گروه های آسیب پذیرتر همچونکودکان را فراهم نمایند. از سویی دیگر، توجه به خواسته ها و نیازهای کودکان در طراحی قلمروهای عمومی از آن رو کهاین گروه سنی دارای بیشترین تاثیرپذیری و بالاترین میزان استفاده از فضاهای شهری می باشند، از ضرورتی دوچندانبرخوردار است. تحقیق حاضر به منظور ارزیابی معیارهای مطلوبیت فضاهای عمومی شهری در نزد کودکان 7- 11 ساله بهروش مطالعه اسنادی با استفاده از مهم ترین منابع و مطالعه میدانی با راهکاری ترکیبی؛ ثبت نقاشی های کودکان، مصاحبهو مشاهده غیررسمی در محله نظامیه تهران انجام گرفته است. بدین منظور پس از تبیین مفهوم و عوامل مطلوبیتفضای شهری و ویژگی ها و توانایی های کودکان در سنین مختلف، اهمیت و روش های مشارکت کودکان در طراحیفضاهای شهری بر اساس آرای صاحبنظران گوناگون تدوین و جمع بندی گردیده و سپس با استفاده از روش بداهه سازی،دیدگاه های مختلف ابرازشده توسط کودکان در نمونه مطالعاتی مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفته است. نتایج حاصل از اینپژوهش نشان می دهند که عوامل مطلوبیت فضا ارایه شده توسط صاحبنظران با فراوانی تقریباً مشابهی از سوی کودکاننیز تاییدشده و مواردی چون امنیت، فضای سبز، هوای پاک و سرزندگی، مهم ترین معیارهای فضاهای شهری باکیفیترا از نظر کودکان شکل می دهند.