مکانیت مثالین نورهای رنگی در معماری مقدس ایران

از کهن ترین زمان ها تا دوران اسلامی ایران، حکمای کهن و عارفان بزرگ ایرانی همچون شیخ اشراق، علا الدوله سمنانی،نجم رازی و نج مکبری، و غیره در گزارش طی طریق های عرفانی خود، مقامات رمزی برای مراتب سیر و سلوک قایلند وبه گفته آ نها در مرتبه هر کدام از این مقامات، انواری به رنگ های گوناگون بر سالک افاضه می شود که نشانگر حالات ومراتب سلوک اوست. مقاله حاضر به دنبال آن است که با اساس قرار دادن آرا و نظرات این عرفا و مطابقت آ نها با اصو لهاو معیارهای معماری اسلامی ایران در دوره صفوی به کاوش در این زمینه بپردازد که آیا مکان های مختلف معماری ایراننیز میتوانند از حقیقتی مقامی 1 برخوردار باشند؟ به تعبیر دیگر، آیا با توجه به مقام قطب هر مکان، که محوریت در مکانبا اوست، نورحقیقی در مرتبه ای در ساحت معماری تجلی می یابد، و مکان مقدس از ساحت یک بنای مادی فراتر رفتهو دارای مقامی رمزی از نورهای رنگی یا در واقع مکانیتی مثالین می شود؟ در پاسخ به این سوال، پژوهش حاضر با اتخاذچشم اندازی سنت گرا و با اتکا به رویکرد تفسیری هرمنوتیکی و روش شناسی تفسیری تاریخی، آرا عارفان نام برده رادرباره رنگ در حرم امام رضا (ع)، مسجد شیخ لطف الله وکاخ باغ چهل ستون مورد بررسی قرار میدهد.