بهره گیری از فضای اقامتی روزانه برای ارتقا سطح کیفی زندگی سالمندان

با توجه به پیشرفتهای پزشکی، کاهش مرگ و میر و همچنین کاهش آمار زاد و ولد در جوامع، بالا رفتن جمعیت سالمندانحقیقتی نزدیک میباشد. لذا میبایست برای مواجهه با رشد جمعیت در این قشر، آمادگی و برنامه ریزی دقیقی در جوانب مختلف منظور شود. فضای معماری و شهرسازی یکی از مهمترین عناصر در ارتباط با زندگی سالمند میباشد. حضور سالمند در خانه و جامعه مستلزم جوابگویی اولیه به نیازهای وی میباشد. این پاسخگویی میبایست شامل در نظر گرفتن محدودیتهای جسمی و شرایط روحی این عزیزان باشد. برای حداکثر بهره مندی سالمند از خدمات و جامعه، باید زندگی سالمندان و روحیات آنان به دقت تجزیه و تحلیل گردد. شرایط جسمی و روحی سالمند، نیازها و ویژگیهای این دوران از جمله فاکتورهایی میباشد که رسیدن به این منظور را میسر میسازد. توجه به نیازهای انسان در هر دوره سلامت فرد، در نتیجه اجتماع را موجب میشود. یکی از اقشار محتاج حمایت در جامعه سالمندان میباشند. در معماری نه تنها باید اصول و استانداردهای خاص برای این قشر تبیین، تثبیت و رعایت شود، بلکه میبایست الگوی فضایی مختص به این افراد را تعریف نمود. خانه سالمندان اولین و ساده ترین راهی است که میتوان در نظر گرفت. اما به دلیل فاصله ویژگیهای اولیه این فضا از الگوی زندگی عادی سالمند و همچنین قبول این حقیقت که باعث افزایش افسردگیهای خاص این دوران میباشد، دهکده سالمندی الگوی دیگری است که برای زندگی سالمندان در غرب ارایه و اجرا گردیده است. در این الگو، مسکن هایی برای سالمندان طراحی شده است که سالمندان میتوانند به تنهایی یا همراه با خانواده شان در آن زندگی کنند. خدمات اولیه و مورد نیاز سالمند در مجاورت و همسایگی مسکن سالمندان موجود میباشد. اما با توجه به ویژگیها و روحیات این قشر، تعریف الگویی که سالمند را در کنار حفظ زندگی عادی، در خانه امیدها و خاطراتش، در نیازهای روحی و جسمی ایشان مرتفع سازد، ضروری میباشد لذا نیاز به الگویی که فضای جدیدی منطبق بر شرایط روحی و جسمی سالمند را تعریف کند و بتواند جایگزین شیوه های قبلی در جهت ارتقا روحیه سالمند شود ضروری میباشد. برای پاسخگویی به این نیاز راه حلهای گوناگونی در جهان غرب پیشنهاد گردیده، که در ایران مورد استفاده قرار نگردیده است و به جای آن اقامتگاه های روزانه را میتوان تعریف کرد که این فضا به عنوان فراغت گاه روزانه سالمندان استفاده شود و نه تنها شامل پاسخگویی به نیازهای این افراد باشد، بلکه در ایجاد حس مفید بودن، افزایش امید به زندگی و ارتقا روحیه سالمند اثرگذار خواهد بود. سالمند در استفاده از این مکان از اختیار برخوردار است و نیازهایی همچون فضاهای مناسب برای ورزش و تفریح سالمند، همصحبتی با هم سن و سالان، حفظ عزت نفس ایشان و ایجاد شرایطی برای خود استقلالی در حین گذراندن اوقات فراغت، آموزش هنرها و تکنیکهای مورد نیاز در زندگی سالمندی، مشاوره و ... را دارا میباشد.