بازخوانی کارآمدی نظریه‌های کنترل زمینه‌های رانت زمین و مسکن شهری با روش فراتحلیل و مرور نظام‌مند

نرخ بالای شهرنشینی، بهره‌کشی غیر اقتصادی از زمین و رشد نامتعارف فضای شهری نسبت به سیر شتابان رانت زمین و مسکن تاثیر اساسی داشته است، به‌طوری که هر گونه کنترل غیر نظام‌مند، زمینه‌های رانت زمین و مسکن شهری را ناممکن ساخته است. پژوهش حاضر به منظور ارائه بازتعریفی از مفهوم «کارآمدی نظریه‌ها در کنترل زمینه‌های رانت زمین و مسکن شهری» با استفاده از روش فراتحلیل و مرور نظام‌مند انجام گرفته است. در این راستا با تدوین راهبرد جستجوی مقالات در پایگاه‌های استنادی برتر، وضعیت نظریه‌های «رانت زمین ومسکن» با استفاده از فراتحلیل و روش مرور نظام‌مند مبتنی بر الگوی چهار مرحله‌ای (prisma) در نه بعد مفهومی پژوهش بررسی شد. در جستجوی اولیه 300 مقاله بین سال‌های 2000 تا 2022 شناسایی شدند. از این تعداد با قرار دادن مطالعات در پروتکل اختصاصی، تعداد 149 مطالعه نهایی برای ورود به فراتحلیل به شرح داده‌ها در نرم‌افزار سی ام ای1 انتخاب شدند. یافته‌های روش پژوهش نشان داد که میانگین اندازه اثرهای (es) ترکیبی مدل ثابت 0.243 و مدل تصادفی 0.233 می‌باشند که هر دو از لحاظ آماری معنادار هستند. معناداری دو شاخص q کوکران و مجذور (i) با ناهمگنی بالا بیانگر تاثیر مداخلات مبتنی بر متغیرهای نه‌گانه بر کاهش زمینه‌های رانت زمین و مسکن است. بر این اساس انتخاب مدل تصادفی به عنوان مدل فراتحلیل تایید شد. نتایج آزمون‌ها ازجمله ناهمگنی بالا، دقت و صحت بالای اطلاعات و نتایج، عدد بزرگ آماره شاخص امن از تخریب، همچنین نقش معناداری متغیرهای نه‌گانه در مداخلات مبتنی بر تاثیر بر زمینه‌های رانت زمین و مسکن به عنوان راهبردی فرانگر مورد تایید، قابل اعتماد و دارای اعتبار کافی است و سوگیری انتشار، نتایج را تهدید نمی‌کند.

effectiveness of the theories of controlling urban land and housing rent revisited: a meta-analysis and systematic review study

higher urbanization rate, the non-economic exploitation of land, and the unusual growth of urban spaces have significantly contributed to the accelerating pace of land and housing rent, with unsystematic controls making land and urban housing rent difficult, if not impossible. the present study aimed to revisit the concept of “effectiveness of theories of controlling land and urban housing rent” using me-ta-analysis and systematic review methods. in this connection, articles in scientific databases were searched to investigate the theories of “land and housing rent” us-ing meta-analysis and systematic review methods based on the four-stage model of prisma in nine conceptual dimensions. initially, 300 articles from 2000 to 2022 were identified. out of this, 149 final articles were selected to be included in the me-ta-analysis by data description in the cma software, after being incorporated into a specialized protocol. findings revealed that the combined average effect sizes (es) of the fixed-effect model and the random-effect model were 0.243 and 0.233, re-spectively, both being statistically significant. the significance of two cochran (q-test) and squared (i2) indexes with a high heterogeneity showed the effectiveness of the nine variable-based interventions on reducing land and housing rent. according-ly, the selection of the random model as a meta-analysis model was confirmed. test results, including high heterogeneity rates, high data accuracy, larger “classic fail-safe n index” statistic, as well as the significant contribution of the nine variables to the interventions aimed at affecting land and housing rent were confirmed to be suf-ficiently valid and reliable and were regarded as comprehensive strategies. finally, it was found that publication bias did not influence the results.