توسعه محلات سنتی (tnd) بر مبنای اولویت‌های ساختاری مکتب شهرسازی تبریز

الگوی ساخت و توسعه محلات سنتی به عنوان بستری برای تقویت همبستگی و پیوندهای اجتماعی و به تبع آن پایداری اجتماعی می‌‌بایست در انطباق با نیازهای زیستی ساکنان آن شکل گیرد. مکتب شهرسازی تبریز (به عنوان شهری دارای نقش و تداوم تاریخی) در قامت یکی از مکاتب اصیل ایرانی- اسلامی آثاری را در حوزه تمدنی خود به یادگار گذاشته است که می‌تواند به عنوان یک الگوی بومی در ساخت و توسعه محلات سنتی نقش موثری ایفا کنند. ویژگی‌‌هایی که شامل تناسبات، مقیاس انسانی در توسعه کالبدی، مجموعه‌‌ای تکامل یافته از اجزای گوناگون و کاربری‌‌های مختلط می‌‌شود. هدف تحقیق حاضر بازشناسی الگوی توسعه محلات سنتی (tnd) بر اساس ساختارهای مکاتب بومی شهرسازی ایران و به‌طور مشخص اصول مکتب شهرسازی تبریز است. این پژوهش با توجه به اهداف ترسیم‌شده به دنبال آن است که از یک سو به بسط مکتب شهرسازی تبریز در توسعه محلات سنتی بپردازد و از سوی دیگر اقدام به ارائه الگویی بومی در ساخت و توسعه محلات شهری نماید. روش تحقیق حاضر بر اساس نوع تحلیل در رده تحقیقات کمی جای دارد. تحقیق حاضر از نوع کمی و با استفاده از روش رگرسیون خطی انجام شده است. این تحقیق جزو طرح‌‌های ترکیبی متوالی و اکتشافی از نوع ابزارسازی است. یافته‌‌ها نشان می‌‌دهد مکتب شهرسازی تبریز در توسعه محلات سنتی دارای دو بعد آشکار و پنهان است. بعد آشکار آن بیش‌تر با جنبه‌‌های فیزیکی- کالبدی و بعد پنهان با مفاهیم ادراکی در ارتباط است که مجموعاً می‌توان ابعاد این توسعه را در چهار دسته کالبدی، فعالیتی- عملکردی، اجتماعی- فرهنگی و محیط ‌‌زیستی بازشناسی کرد و ﺑﺮ اﺳﺎس نتایج رگرسیون نیز ﺿﺮﯾﺐ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﯽ ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ 0.815 و ﺿﺮﯾﺐ ﺗﻌﯿﯿﻦ اﺻﻼح‌ﺷﺪه ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ 815.‏0 است و اﯾﻦ ﻣﻘﺪار ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﺪ که 4.‏81 درﺻﺪ ﺗﻐﯿﯿﺮات توسعه سنتی محلات از طریق اصول برگرفته از مکتب شهرسازی تبریز قابل ﭘﯿﺶ‌‌ﺑﯿﻨﯽ اﺳﺖ.

traditional neighborhoods development (tnd) based on structural priorities of tabriz school of urban planning

the traditional neighborhoods development (tnd) model should solidify social bonds and solidarity and, consequently social stability to help meet residents’ living needs. serving as one of the original iranian-islamic schools, the tabriz school of urban planning (with tabriz as a city with a historical role and continuity) has left works of civilization that may serve as a local model for traditional neighborhood development. this model is characterized by proportions, human scales, physical development, and an evolving set of various components and mixed-use features. the goal of the present study was to revisit the traditional neighborhoods development (tnd) model based on iran’s local urban planning school structures, and definitely the tabriz school of urban planning principles. in keeping with its objectives, this study aimed to expand the tabriz school of urban planning in developing traditional neighborhoods, on the one hand, and to present a local model for urban neighborhood development, on the other hand. the present study used quantitative research from an analytical point of view and employed linear regression. this study also fell under the exploratory sequential mixed research with a tool-making design. findings showed that the tabriz school of urban planning in traditional neighborhoods development (tnd) involves an apparent and a hidden feature, with the former being characterized by physical and fabric aspects, and the latter by perceptual concepts. dimensions of this development [model] may be described based on four physical, activity/functional, social-cultural, and environmental categories. regression findings exhibited a coefficient of multiple correlation of 0.815 and an adjusted coefficient of determination of 0.815, suggesting that 81.4% of traditional neighborhoods development changes can be predicted by the principles derived from tabriz school of urban planning.