مطالعه تطبیقی ترجیحات بصری مخاطبان عام در سبک‌های معماری و هنر از منظر زیبایی‌شناسی

تحلیل‌های متعددی در خصوص معیارهای زیبایی و عوامل آن در معماری و هنر صورت‌گرفته است. هر یک از این دیدگاه‌ها گاه در قالب نظریه و گاه به‌عنوان یک بیانیه سبکی تعریف شده‌اند. طبقه‌بندی ویژگی‌های هندسی و ترکیب‌بندی‌های بصری سبک‌های معماری و هنر می‌تواند ما را در شناسایی عناصر تاثیرگذار در ادراک زیبایی یاری نماید. در کنار تحلیل‌های نظری و تئوری‌های سبکی لازم است ماحصل سبک‌های مختلف هنری و یا معماری در یک قضاوت عمومی مورد سنجش قرار گیرد. در این سنجش اصول سبکی و یا نظریه‌های زیبایی‌شناسی می‌تواند مورد راستی‌آزمایی قرارگیرند. ضمن آن‌که ترجیحات بصری از دیدگاه مخاطب آموزش‌ندیده برای معماران و طراحان نیز مشخص می‌گردد. آن‌چه از نظر معماران و هنرمندان حرفه‌ای به‌عنوان معیارهای زیبایی تعریف می‌شود در نهایت باید توسط عموم مورد قضاوت قرار گیرند. لذا در ابتدا فشرده‌ای از اصول و ویژگی‌های برخی سبک‌های مختلف معماری و هنر به‌عنوان پیشینه مورد بررسی قرار گرفته است و سپس تعداد صد نفر از دانشجویان غیر مرتبط با رشته‌های هنری و معماری جهت آزمون به‌صورت تصادفی انتخاب گردیدند. در این آزمون تصویر تعدادی از بناهای شاخص در سبک‌های مختلف معماری مورد قضاوت شرکت‌کنندگان قرار گرفت. نتایج با استفاده از تحلیل‌های آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. ترجیحات بصری زنان و مردان را با یکدیگر مطابقت داده و مشخص شد دارای اولویت‌های زیبایی‌شناسی بسیار متفاوتی است. ولی مجموع مخاطبان به‌صورت عمده به‌ترتیب گرایش به سبک‌های فولدینگ، ارگانیک و تندیس‌گرایی را نشان دادند. شاخص‌ترین ویژگی‌های بصری تاثیرگذار عبارت بودند از خطوط و سطوح منحنی، فرم‌های منعطف و سیال، خوانایی، یکپارچگی و وحدت در اجزاء، توازن و تعادل، ادغام با طبیعت و طبیعت‌گرایی، تناسب و هارمونی. این ویژگی‌ها فراگیر و فارغ از تقسیم‌بندی‌های سبکی است.

comparative study on visual preferences of general audiences in architectural and art styles from an aesthetical point of view

these are the main analyses of aesthetic criteria and their factors in architecture and art. these viewpoints have been defined in the frame of theory and stylist statements. classification of geometric features and visual compositions of architectural and art styles allow us to identify elements affecting beauty perception. in addition to theoretical analyses and stylistic theories, the outcome of various artistic and architectural styles must be assessed in a general judgment. the stylistic basic and aesthetical theories can be verified in this assessment. moreover, visual preferences from the viewpoint of untrained audiences are determined by architects and designers. the factors defined as aesthetic criteria in the opinion of professional artists and architects must be ultimately judged by the public. hence, principles and features of various architectural and art styles were reviewed as research background, and then one hundred students unrelated to artistic and architectural disciplines were selected to be tested randomly. in this test, images of some landmarks (famous monuments) with different architectural styles were judged by the participants. the results were analyzed statistically. the visual preferences of men and women were compared, and results indicated many different aesthetical preferences between them. however, most audiences showed more tendency towards folding, organic, and sculptural styles, respectively. the most outstanding effective visual characteristics included curved lines and surfaces, flexible and fluid forms, legibility, integrity and unity in details, balance, integration with nature and naturalism, proportion, and harmony. these characteristics are inclusive and independent of stylistic divisions.