تحلیل رابطه‌ی حس مکان دوران کودکی و ذائقه‌ی معماری بزرگسالی، مورد مطالعاتی: دانشجویان معماری دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)

ذائقه معماری نیرویی ذهنی است که بدون هیچ دلیل منطقی حس تشخیص ایجاد می‌کند؛ یک تشخیص ذهنی سریع همراه با ظرافت‌های احساسی که به انتخاب‌های معماری می‌انجامد. موضوعی که نه از دانش، بلکه از بینش معماری منبعث است و بیش از آن‌که بر داده‌های عینی فرد منطبق باشد به انگاره‌های شهودی ذهن او متکی است. یکی از راه‌ها برای شناخت رفتار ذائقه‌ی معماری کاربر، شناخت منابعی است که این انگاره‌های فضایی- شهودی را در ذهن او تولید می‌کند و حس مکان یکی از همین منابع است. حس مکان کاربر از فضاهای تجربه‌شده قبلی، عصاره‌ای از دریافت‌های شهودی او نسبت به آن فضاهاست که به صورت یک حس در ذهن او ثبت شده است. حس‌هایی که ملموس‌ترین آن‌ها را می‌توان در دوره کودکی او جستجو کرد. هدف از این پژوهش از یک طرف بازتعریف مفهوم حس مکان دوران کودکی و ذائقه معماری و از طرف دیگر شناخت مولفه‌های حس مکان کودکی جامعه آماری تحقیق نسبت به بناهای دوران کودکی آن‌ها است تا چگونگی تاثیر این مولفه‌ها بر مولفه‌های دلپسند ذائقه معماری آن‌ها در دوره بزرگسالی مورد تحلیل و تطبیق قرار گیرد. لذا این پژوهش، از یک طرف به تبیین چیستی ذائقه معماری و حس مکان کودکی پرداخته و از طرف دیگر به این پرسش پاسخ داده است که چرا میان حس مکان کودکی و ذائقه معماری بزرگسالی فرد ارتباط وجود دارد و ماهیت این ارتباط چگونه است. بر اساس یافته‌های این پژوهش حس مکان فرد نسبت به بناهای دوره کودکی او به سه دسته کلی حس مکان مثبت (مکان لذت، مکان امن و مکان حسرت)، حس مکان منفی (مکان درد) و حس مکان خنثی (مکان تکرار) تقسیم شده و حس مکان مثبت و به طور خاص مکان حسرت، تاثیر محسوسی بر ذائقه معماری بزرگسالی او دارد. در این پژوهش، هم در جمع‌آوری داده‌ها و هم در طبقه‌بندی آن‌ها از روش‌های ترکیبی (مصاحبه‌های کیفی عمیق و وزن‌دهی کمی داده‌های آن) استفاده شده و تحلیل‌های عرضه شده نیز به صورت کیفی و محقق‌محور است.

analysis of the relationship between childhood sense of place and adulthood architectural taste; case study: architecture students of imam khomeini international university (ikiu)

architectural taste is a faculty that creates sensibility but not reason or quick intellectual discernment plus delicacy of feeling that leads to architectural choices. this is a knowledge that does not come from logic, but from architectural insight, and relies on the intuitive ideas of the person’s mind rather than on the logical data of them. one of the ways to understand the behavior of the user’s architectural taste is to know the sources that produce this spatial-intuitive consciousness in their minds, and the sense of place is one of these sources. the user’s sense of place from previously experienced places is an extract of their intuitive perceptions of those places, which is recorded in their minds as a feeling. the feelings that are most tangible of them can be found in their childhood. the purpose of this study, on the one hand, is to redefine the concept of childhood sense of place and architectural taste, and on the other hand, to find the components of childhood sense of place among statistical society members regarding their childhood buildings to analyze and compare the effect of these components on the pleasant components of their taste in architecture during adulthood. therefore, this study determines what the architectural taste and childhood sense of place are, and on the other hand, answers the question of why a relationship exists between childhood sense of place and adulthood taste in the architecture of a person and what is the nature of this relationship. according to the findings of this research, the sense of place towards childhood buildings is divided into three major categories: positive sense of place (place of pleasure, secure place, and place of regret), negative sense of place (place of pain), and neutral sense of place (place of repetition). the positive sense of place, especially the place of regret has a considerable effect on the adulthood architectural taste. this study used mixed methods (in-depth qualitative interviews and quantitative weighing of obtained data) for data collection and classification, and the proposed analyses are qualitative and researcher-based.