ارزیابی مولفه‌های ناسازگار «معماری خانه» در چهار دهه اخیر، با رجوع به دیدگاه ساکنان خانه‌‌ها در بافت میانی شهر کرمانشاه

یکی از اصلی‌‌ترین مسائل در زمینه معماری، ارزیابی روند زندگی پس از ساخت است که میزان توفیق یک اثر معماری را در نسبت با ساکنان آن مشخص می‌‌کند. حال اگر این ارزیابی در اجزاء خانه‌‌هایی که به صورت الگو در دوره‌‌های مختلف تکرار شده‌‌اند انجام شود؛ می‌‌تواند کمک‌‌کننده به شکل‌‌گیری خانه‌‌هایی با هماهنگی بیش‎تر با ساکنانش در آینده باشد. ارزیابی ناسازگاری‌‌های ایجادشده در اجزاء و مولفه‌‌های سازنده خانه که از طریق پژوهش‌‌های جزءنگر به‌‌دست‌‌آمده است در جریان واقعی زندگی از طریق قیاس میان وضع موجود با وضع مطلوب خانه از نگاه ساکنان. از نظر ماهیت ترکیبی، از نوع کاربردی، توصیفی- تحلیلی و از نظر شیوه جمع‌‌آوری داده‌‌ها، مطالعه کتابخانه‌‌ای و پژوهش میدانی می‌‌باشد. در این راه برای گردآوری داده‌‌ها از پرسش‌نامه استفاده شده ‌‌است. جمعیت آماری شامل 950 خانواده ساکن در بافت میانی شهر کرمانشاه است. طبق فرمول کوکران، 273 نفر از این جمعیت به عنوان حجم نمونه انتخاب شده‌‌اند که طی تابستان 1400 در این منطقه ساکن بوده‌‌اند. تجزیه و تحلیل داده‌‌ها در نرم افزار spss انجام شده است. نتایج به‌‌دست ‌‌آمده از نسبت آزمون t تک‌نمونه‌‌ای، مقدار معنادهی sig و میانگین فراوانی داده‌‌ها، در قیاس میان وضع موجود و وضع مطلوب نشان می‌‌دهد که در اجزاء خانه‌‌ها، ناسازگاری‌‌هایی وجود دارد که در دهه‌‌های مختلف متفاوتند. همچنین بر اساس پاسخ ساکنان می‌‌توان نتیجه گرفت که ممکن است خانه به واسطه تمامیت آن برای ساکنان خود مطلوب تلقی گردد، حتی اگر در برخی اجزا نامطلوب باشد. از قیاس میان اجزا خانه در دهه‌‌های مختلف به 11 معیار ناسازگاری در خانه‌‌ها خواهیم رسید؛ ایجاد فضا بدون در نظر گرفتن رفتارهای ساکنان، عدم ارزش‌‌گذاری فضاها، حذف فضاهای واسط، مکلف بودن، عدم ماندگاری، فقدان پیوند با زمینه، ضعف کنترل داشتن، از بین رفتن منظرگاه، کاهش تنوع فضایی، کاهش تنوع خانه‌‌ها و مسائل اقتصادی از آن‌‌ها هستند.

assessing inconsistent housing architecture components in the last four decades; emphasizing house residents’ views in the middle texture of kermanshah city, iran

assessment of the living process after construction is one main issue in the architecture context, which reveals the success rate of an architectural work considering its residents. if this assessment is done in home components as a pattern within different frequent periods, it can shape some homes that are more compatible with their residents in the future. evaluation of incompatibilities created in building components of a home obtained through atomism studies is done in the real world by comparing the status quo and the desired state of the home in the residents’ view. this study is mixed in terms of nature with applied, descriptive-analytical type, and is a library and field study in terms of data collection. the data are collected through a questionnaire. the statistical population comprises 950 families living in the middle texture of kermanshah city, iran. according to the cochrane formula, 273 people of this population were selected as sample size who lived in this area during summer 2021. data analysis is done using spss software. the results obtained from the one-sample t-test, significance rate of sig, and average frequency of data in comparison between the status quo and desired state indicate that some incompatibilities exist in homes’ components that are different in various decades. moreover, it is concluded based on the residents’ answers that a home may be desired by its residents due to its integrity even if it has some adverse components. comparison between home components in different decades would lead to 11 incompatibility criteria in homes, which include the creation of spaces without considering residents’ behaviors, lack of valuating spaces, removal of interface spaces, being obliged, lack of permanence, lack of connection with the context, control weakness, disappearance of landscape, decrease in spatial diversity, reduction of diversity in homes, and economic issues.