بررسی نقش سن در حس مکان مجموعه‌‌های مسکونی شهر اهواز، مورد مطالعاتی: مجموعه جندی‌شاپور و نیو ساید

حس مکان یکی از پدیده‌های مهم در ایجاد رابطه افراد با محیط است و معمولا در رابطه با گروهی از افراد نسبت داده می‌شود که مکانی را تجربه کرده و احساساتی در آن‌ها نسبت به آن مکان خاص شکل گرفته است. سن افراد می‌تواند باعث ایجاد علایق متفاوتی نسبت به شاخص‌های محیطی گردد. درصورت وجود حس مکان در محیط، پتانسیل‌های بالقوه جهت تعامل افراد با سنین مختلف به وجود می‌آید. هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش سن و همچنین تدقیق شاخص‌های حس مکان دو مجموعه مسکونی نیوساید و جندی‌شاپور است. در بخش کیفی، جهت تفسیر محتوایی داده‌های متنی، از فرآیندهای نظام‌مند کدبندی، مقوله و تم‌سازی به روش گراندد تئوری استفاده شده است. ابتدا با متخصصین مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته صورت گرفت. تحلیل مصاحبه با استفاده از نرم‌افزار اطلسی1 و روش کدگذاری باز و محوری صورت پذیرفت. در کدگذاری باز 44 شاخص استخراج گردید و در کدگذاری محوری در نُه محور دسته‌بندی شد. در بخش کمی، پرسش‌نامه با طیف لیکرت طراحی شد. جهت بررسی قابلیت اعتماد بودن پرسش‌نامه، از معیار آلفای کرونباخ استفاده می‌شود. سپس به‌صورت تصادفی بین 373 نفر از ساکنین با گروه‌های سنی در سه دسته20-40، 40-60 و 60-80 توزیع گردید. نتایج نشان می‌دهد در مجموعه مسکونی نیوساید، در گروه سنی20-40 سال بیش‌ترین سهم عاملی مربوط به فعالیت، خاطره‌انگیزی، تعاملات اجتماعی و امنیت، در گروه سنی 40-60 سال بیش‌ترین سهم عاملی مربوط به امنیت، چشم‌انداز طبیعی، خاطره‌انگیزی، معنادهی، در گروه سنی 60-80 سال، بیش‌ترین سهم عاملی مربوط به فضای سبز، چشم‌انداز طبیعی، تعاملات اجتماعی، آسایش و امنیت است. در مجموعه مسکونی جندی‌شاپور، در گروه سنی20-40 سال بیش‌ترین سهم عاملی مربوط به فعالیت، خاطره‌انگیزی، تعاملات اجتماعی، در گروه سنی 40-60 سال بیش‌ترین سهم عاملی مربوط به خاطره‌انگیزی، چشم‌انداز طبیعی و آسایش، در گروه سنی 60-80 سال بیش‌ترین سهم عاملی مربوط به خاطره‌انگیزی، چشم‌انداز طبیعی، تعاملات اجتماعی و آسایش است.

investigating the role of age in the sense of place in residential complexes of ahvaz; case study: jundishapur and newside residential complexes

the sense of place is considered an important phenomenon in developing people-environment relations, and it is usually attributed to a group of people who have experienced a place and have developed feelings towards that particular place. people’s age can create different interests in environmental indicators. if a sense of place exists in the environment, there will be potential for the interaction of people of different ages. the present research aims to investigate the role of age as well as to verify the indicators of the sense of place in the residential complexes of newside and jundishapur. in the qualitative section, systematic processes of coding, categorizing, and thematizatization were applied using the grounded theory method to interpret the content of the textual data. first, the experts were interviewed using semi-structured interviews. interviews were analyzed using atlas.ti software and open and axial coding methods. in open coding, 44 indicators were extracted, and they were categorized into 9 axes in axial coding. in the quantitative section, a questionnaire with a likert scale was designed. cronbach’s alpha criterion is used to check the reliability of the questionnaire. then it was randomly distributed among 373 residents with age groups of 20-40, 40-60, and 60-80. the results show that in the newside residential complex, in the age group of 40-20 years old, the largest share of factors was related to activity, memorability, social interactions, and security. in addition, in the age group of 60-40 years old, the largest share of factors was related to security, natural landscape, memorability, and meaningfulness. further, in the age group of 60-80 years old, the largest share of factors was related to green space, natural landscape, social interactions, comfort, and security. in the jundishapor residential complex, in the age group of 20-40 years old, the largest share of factors was related to activity, memorability, and social interactions. further, in the age group of 40-60 years old, the largest share of factors was associated with memorability, natural landscape, and comfort. moreover, in the age group of 60-80 years old, the largest share of factors was related to memorability, natural landscape, social interactions, and comfort.