بررسی تطبیقی کیفیت دسترسی بصری و فیزیکی در الگوی فضایی خانه‌های معاصر و سنتی با استفاده از تکنیک نحو فضا

تغییر در شیوه زندگی و فرهنگ افراد در طول زمان منجر به شکل‌‌گیری تغییرات عمده‌‌ای در نظام فضایی خانه‌‌های معاصر در مقایسه با خانه‌‌های سنتی شده است. این تغییرات گاهاً منجر به شکل‌‌گیری کیفیات متفاوتی در نظام فضایی خانه‌‌ها شده است که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌‌توان به تغییر در کیفیات دسترسی (فیزیکی و بصری) خانه‌‌های معاصر در مقایسه با خانه‌‌های سنتی اشاره نمود. بر همین اساس هدف از انجام پژوهش حاضر، مقایسه کیفیات دسترسی بصری و فیزیکی در کاربری‌‌های مسکونی سنتی و معاصر ایران و به تبع شناسایی عوامل موثر بر این تغییرات می‌‌باشد. در این راستا پرسش اصلی این پژوهش در پاسخ به چگونگی تاثیر کیفیات انواع دسترسی‌‌های بصری و فیزیکی بر ساختار و روابط بر فضاها شکل گرفت. ابزار مورد استفاده در این تحلیل، نرم‌‌افزار دپث‌مپ می‌‌باشد که با استفاده از خروجی‌‌های آن به تحلیل الگوهای مورد نظر پرداخته می‌‌شود. نمونه‌‌های مورد بررسی در این پژوهش متشکل از چهار الگوی سنتی یک حیاطه در شهر کاشان و چهار الگوی آپارتمانی در همان شهر به عنوان نمونه معاصر می‌‌باشد. برای هر یک از هر دو گروه سنتی و معاصر، تحلیل‌‌های نرم‌‌افزاری دسترسی بصری و فیزیکی به طور جداگانه انجام گرفت و با استخراج ویژگی‌‌های هر یک از آن‌ها از نرم‌‌افزار، موارد تشابه‌‌ و افتراق میان آن‌ها تشریح و تحلیل شد. بخشی مهمی از نتایج تحقیق نشان داد که یکی از فاکتورهای مهم و اساسی در به وجود آمدن و یا تغییر در فاکتورهای کیفیت فضایی و به طور کلی منطق پیکره‌‌بندی فضا در محیط داخلی خانه‌‌ها، تغییرات در حالات متفاوت دسترسی فیزیکی و بصری آن‌ها است. لذا بسیاری از تفاوت‌‌ها و شباهت‌‌های میان ویژگی‌‌های پیکره‌‌بندی فضایی در خانه‌‌ها به خصوص در انواع سنتی آن که دارای کیفیات قابل دسته‌‌بندی بیش‌تری هستند؛ ناشی از نوع دسترسی، اعم از فیزیکی یا بصری در آن‌ها می‌‌باشد.

a comparative study of the qualities of visual and physical accessibility in the spatial patterns of contemporary and traditional houses using the space syntax technique

changes in people’s lifestyles and culture over time have led to major changes in the spatial system of contemporary houses compared to traditional houses. these changes have sometimes resulted in different qualities in the spatial system of houses, one of the most important of which is the change in the (physical and visual) access qualities in contemporary houses compared to traditional houses. therefore, the present study aims to compare the qualities of visual and physical accessibility in traditional and contemporary residential uses in iran and to identify the factors affecting these changes. so, the main research question is: how do the qualities of visual and physical accessibility influence the structure of spaces and the connections between them? to answer the question, in the &analysis& section, the depthmap software is used, the outputs of which are used to analyze the intended patterns. the samples examined in this research include four traditional single-courtyard houses and four apartments, as contemporary samples, in kashan city. for each of both traditional and contemporary groups, visual and physical accessibility is analyzed separately using the abovementioned software, and after extracting the characteristics of each of them from the software, the similarities and differences between them are described and analyzed. an important part of the results indicates that changes in different states of physical and visual accessibility in houses are one of the fundamental factors effective in the emergence of spatial qualities or changes in them and in general, the logic of spatial configuration in the interiors of houses. therefore, the type of accessibility, either physical or visual, causes many differences and similarities between the characteristics of spatial configuration in houses, especially in traditional houses, which have more categorizable qualities.