بررسی ریخت‌شناسی حیاط مرکزی بناهای مسکونی بومی گرم و خشک، مورد مطالعه: شهر یزد

حیاط به عنوان یکی از مهم‌‌ترین عناصر معماری بومی با رعایت اصل سازگاری با محیط، در اقلیم‌‌های مختلف، الگوهای کالبدی متفاوتی به خود گرفته است. این ویژگی‌‌ها و تفاوت‌‌ها می‌‌توانند به عنوان متغیرها و معیارهای تحلیل اقلیمی حیاط مرکزی خانه‌‌های بومی میان اقلیم‌‌ منطقه مورد مطالعه فرض شوند. تعیین معیارها با توجه به خصوصیات کالبدی مشترک در نمونه‌‌ها، میزان تاثیرپذیری از شرایط محیطی و سازماندهی فضایی انجام می‌‌شود. از این رو پژوهش حاضر با هدف بررسی کالبدی حیاط مرکزی و شناسایی عوامل تاثیرگذار اقلیم گرم وخشک، سعی در ارائه‌ی نگرشی نو در دستیابی به یک طراحی متداول برای ساکنین این اقلیم دارد. نوع پژوهش، بنیادی- کاربردی و روش آن توصیفی- تحلیلی است. حجم نمونه‌ها، با تمرکز بر نقش اقلیمی و محیطی حیاط و جداره‌‌های آن و انتخاب بیست نمونه از خانه‌‌های تاریخی شهر یزد که در پهنه اقلیمی منطقه گرم و خشک ایران bwhs می‌باشند، استفاده شده است. اطلاعات برداشت‌شده به صورت نمودارها و جداول به کمک نرم‌افزار spss مورد تحلیل قرار گرفته شد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که مولفه‌های جهت‌گیری و کالبدی- اقلیمی، از اهمیت بالایی برخوردار بوده و می‌توان به عنوان عوامل موثر در طراحی خانه‌ها به کار برده شود. هم‌چنین بر اساس نتایج تحلیل‌ها، بهترین رابطه بین طول و عرض یک حیاط سه معادله خطی برای طراحی حیاط‌ها بر اساس نسبت‌های هندسی حاصل گردید. با در نظر گرفتن موارد حاصل از نتایج در طراحی، می‌توان تاثیرات قابل توجه معماری پایدار را حاصل نمود.