نقش ویژگی‌های کالبدی حیاط مدرسه در افزایش فعالیت بدنی کودکان، بررسی دیدگاه دانش‌آموزان 8 تا 12 ساله‌ی شهر تهران

کودک در طی روز بخش زیادی از وقت خود را در فضاهای داخلی مدرسه گذرانده و به فعالیت‌های غیر فیزیکی مشغول است؛ بنابراین سهم زیادی از فعالیت‌های بدنی و بازی‌های جسمی وی در حیاط مدرسه اتفاق می‌افتد. اگر حیاط بستر مناسبی برای شکل‌گیری فعالیت‌‌های‌ بدنی فراهم نکند، سهم بازی و تحرک جسمی کودکان کاهش می‌یابد؛ که این کمبود فعالیت جسمی مضراتی برای سلامت کودکان به همراه خواهد داشت. هدف این پژوهش بررسی تاثیر ویژگی‌های کالبدی حیاط مدرسه بر فعالیت فیزیکی کودکان است. این پژوهش از نوع کمی- کیفی است که با استفاده از پرسش‌نامه به سنجش دیدگاه کودکان در مورد ویژگی‌های حیاط مدرسه پرداخته است. جامعه آماری مورد بررسی، کودکان 8 تا 12 ساله‌ی شهر تهران بوده‌اند. نمونه‌گیری به ‌صورت خوشه‌ای چندمرحله‌ای انجام ‌شده است و در حوزه‌های انتخاب‌شده تعداد 120 کودک به صورت داوطلبانه در نظرسنجی شرکت نموده‌اند. برای گردآوری داده‌ها در گروه سنی کودکان از پرسش‌نامه محقق‌ساخته ویژه‌ی کودک استفاده ‌شده است. پس از جمع‌آوری داده‌ها، اهمیت هر کدام از معیارها با استفاده از آزمون تی تعیین و سپس مولفه‌ها رتبه‌بندی شدند. در رتبه‌بندی ریزعامل‌های محیطی موثر بر فعالیت فیزیکی، معیار «نور» با بیش‌ترین مقدار میانگین نسبت به سایر معیارها در اولویت قرار دارد. پس ‌از آن به ترتیب معیارهای خوانایی، ایمنی کف‌سازی، تنوع شکل و ایمنی زمین‌بازی بر میزان فعالیت فیزیکی کودکان در حیاط مدرسه تاثیرگذارند. فضاهای جمعی در رتبه‌های بعدی قرار گرفته و فعالیت گروهی آخرین رتبه را به خود اختصاص داده است. پس از تعیین نقش و اهمیت محیط بر فعالیت کودکان، بر اساس تحلیل عاملی، سه عامل استخراج شد. این عوامل محیطی که بر فعالیت بدنی تاثیر می‌گذارد عبارت‌اند از: جذابیت محیط، اجتماع‌پذیری محیط و بازی‌سازی محیط. توجه به هر یک از این عوامل در فرایند طراحی فضاهای باز در مدارس می‌تواند فعالیت و سلامت کودکان را بهبود بخشد.

the role of physical features of the schoolyard in increasing children’s physical activity, viewpoints of 8–12-year-old students in tehran city, iran

children spend long hours in the school’s interior space and do various physical activities; therefore, a considerable part of physical activities and playing is done in the schoolyard. children’s play and physical activities will decrease if the schoolyard does not provide a suitable space for physical activities. such a decline in physical activity is harmful to children’s health. the extant study aims to investigate the effect of the schoolyard’s physical features on children’s physical activity. this is a quantitative-qualitative study that assesses children’s viewpoints about schoolyard features by using a questionnaire. the studied statistical society comprised 8-12-year-old children in tehran city, iran. sampling was done through multistage cluster sampling, and 120 children from selected areas participated in the survey voluntarily. the data of the considered age group of children were collected through a children-specific researcher-made questionnaire. after the data were gathered, the importance of each criterion was determined based on the t-test, and then the components were ranked. according to the results of ranking environmental subfactors affecting physical activity, light was the most prior criterion with the highest mean value rather than other criteria. this criterion was followed by legibility, flooring safety, shape diversity, and playground safety with the highest effect on children’s physical activity in the schoolyard. collective space obtained the next rank and group activity was at the last rank. three factors were derived using factor analysis after determining the role and importance of the environment in children’s activities. the environmental and spatial factors affecting physical activity included attractiveness, sociability, and playability of the environment. one can improve the children’s activity and health by considering of mentioned factors in the design process of outdoors in schools.