تاثیر عرصه‌های زندگی خصوصی بر حس تعلق به مکان در طراحی سکونت‌گاه‌های دانشجویی، مورد مطالعاتی: خوابگاه‌های دانشگاه یزد

برای بسیاری از دانشجویان، ورود به دانشگاه آغاز مرحله جدیدی از زندگی بوده و تجربه زندگی خوابگاهی، تجربه متفاوتی در نحوه سکونت آن‌ها محسوب می‌شود. امروزه خوابگاه‌های دانشجویی اغلب توانایی برطرف کردن بسیاری از نیازهای کیفی سکونت دانشجویان ‌را ندارند. در این خوابگاه‌ها عرصه فعالیت‌های متعارض یکدیگر وجود دارد، لذا امکان اِعمال کنترل و مدیریت بر تعاملات با دیگران از اولویت بالایی در میان دانشجویان برخوردار است. در همین راستا، «عرصه خصوصی» از اجزای تشکیل‌دهنده مکان و موثر در حس تعلق به مکان است. پژوهش حاضر به تبیین نسبت و رابطه میان تامین عرصه خصوصی در محیط خوابگاه بر میزان ایجاد حس تعلق دانشجویان به آن مکان می‌پردازد. در این پژوهش که مبتنی بر روش تحقیق توصیفی- همبستگی به انجام رسیده و داده‌های مورد نیاز آن از طریق پرسش‌نامه و مطالعات میدانی به دست آمده‌اند، خوابگاه‌های دانشگاه یزد به عنوان نمونه‌های موردی تحقیق، مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. در این تحقیق ضمن پرداختن به دیدگاه‌ها و مبانی نظری موضوع، جهت تحلیل‌های کمّی و کیفی پیمایش از نرم‌افزار spss و تحلیل محتوای مصاحبه‌ها استفاده شده است. بر اساس دستاوردهای تحقیق، مهم‌ترین عوامل تحقق عرصه خصوصی در سکونت‌گاه‌های دانشجویی را می‌توان در کنترل عوامل بصری (دیداری)، صوتی (شنیداری) و میزان دسترسی خلاصه نمود و مهم‌ترین عوامل موثر بر میزان «حس تعلق» به محیط سکونت‌گاه دانشجویی، عوامل ادراکی شناختی (غالباً متاثر از معماری و محیط سکونت‌گاه)، عوامل اجتماعی (غالباً در رابطه با هم‌اتاقی‌ها) و نیز دارا بودن کالبد مناسب است. نتایج نشان می‌دهند که میزان حس تعلق دانشجویان به خوابگاه، تا حد چشمگیری متاثر از تامین عرصه خصوصی مطلوب برای آن‌ها در محیط خوابگاه است. در نهایت با توجه به این عوامل، پیشنهادهایی جهت بهینه‌شدن شرایط زندگی خوابگاهی در طراحی‌های آینده ارائه شده‌ است.

the influence of the private living areas on the sense of belonging to place in the design of student residences; case study: yazd university dormitories

entrance to university is a new stage of life for many students, and the experience of living in a dormitory is a different experience of residence for them. now, most student dormitories cannot meet the qualitative needs of students’ residences. conflicting activity areas exist in these dormitories; hence, students highly prefer to control and manage their interactions and communications with others. accordingly, privacy is one of the components of a place that influences the sense of belonging to the place. the extant study aims to explain the relationship between privacy provisions in the dormitory and its effect on the sense of belonging to students. this study was conducted based on the descriptive-correlational method, and required data were collected through questionnaires and field studies. dormitories of yazd university were investigated as the case study. after reviewing the theoretical views and foundations of the survey quantitative and qualitative analyses were done using spss software and content analysis of interviews. according to study results, the most significant factors for the realization of privacy in student dorms can be classified to control over visual and auditory factors and access rate. the most important factor influencing a sense of belonging to the student residence place includes perceptual-cognitive factors (that are mainly influenced by the architecture and residence place), social factors (concerning roommates), and having suitable physic. the results indicate that student’s sense of belonging to the dormitory is considerably influenced by the desired privacy in the dormitory place for them. finally, some recommendations have been proposed based on the mentioned factors to optimize the dormitory living conditions in future designs.