تحلیل ارتباط ساختار فضایی و خوانایی در ساختمان‌های اداری به روش چیدمان فضا، مورد مطالعاتی: ساختمان‌های اداری دهه چهارم بعد از انقلاب

هر دوره‌ از معماری ایران دارای سبک و روش ساخت ویژه‌ای بوده است. معماری ایران بعد از وقوع انقلاب اسلامی دچار تغییر و دگرگونی در ساخت‌و‌ساز گشت. خوانایی در فضاهای معماری جز موارد مهم بوده و در ساختمان‌‌های اداری به دلیل مراجعه عموم مردم به این ساختمان‌‌ها خوانایی فضا نقشی موثر بر راندمان و کیفیت فضاهای اداری دارد. با توجه به این که در کتب معماری به بررسی معماری معاصر ایران و بناهای ساخته شده تا قبل از سال‌های 88 پرداخته شده و در سال‌های اخیر بناهای قابل تامل زیادی ساخته شده بنابراین در اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎرِ ﻓﻀﺎﯾﯽ ساختمان‌های اداری طراحی‌شده توسط معماران جوان و نوگرای دهه اخیر انقلاب (1390 تا 1399) مورد بررسی قرار گرفته است. سوال اصلی تحقیق عبارت است از: ویژگی‌های ساختاری مورد توجه در خوانایی فضاهای اداری طراحی‌شده توسط معماران نوگرای دهه چهارم انقلاب اسلامی ایران کدامند. ﺑﺮای ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻓﻀﺎﯾﯽ از روش ﭼﯿﺪﻣﺎن ﻓﻀﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ و به وسیله نرم‌افزار دپس مپ1 و‌ای گراف2 انجام و به عنوان یک روش برای تفسیر رابطه هم‌بستگی بین ارتباط و هم‌پیوندی در پلان‌ها استفاده شده‌ است. داده‌ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته‌اند و نشان می‌دهد ارتباط معناداری بین دیدپذیری، حرکت طبیعی کاربران، عمق فضا و هم‌پیوندی بر میزان خوانایی وجود دارد. به نظر می‌رسد که معماران نوگرا در طراحی ساختمان‌های اداری بیش‌تر از سه نوع ساختار فضایی شعاعی، مرکزی و شبکه‌ای استفاده نموده‌اند که بیش‌ترین میزان خوانایی به فضاهایی تعلق می‌گیرد که به صورت شعاعی طراحی شدند. در این نوع طراحی میزان ایجاد فضای عمیق به حداقل و در نتیجه میزان دید، حرکت کاربر و هم‌پیوندی فضا افزایش پیدا کرده است و به طور کلی به خوانایی فضاهای اداری در راستای پاسخ‌دهی به نیاز‌های معماری بنا توجه لازم را داشته‌اند.

analyzing the relationship between spatial structure and legibility in administrative buildings using space syntax method; case study: administrative buildings of the fourth post-iranian revolution decade

in each era, the iranian architecture has provided a specific construction style and method. the iranian architecture underwent some changes and transformations after the iranian revolution. legibility is an important element in architectural spaces, and plays an effective role in the efficiency and quality of administrative spaces due to the public referral to these buildings. since architectural books have investigated the contemporary iranian architecture and the buildings constructed in iran before 2009, and recently, numerous notable buildings have been built, current study aims to investigate the spatial structure of the administrative buildings designed by the young and modernist architects of the last decade (2010-2020). the main research question is “what are the structural features considered for the legibility of administrative spaces designed by the modernist architects of the fourth post-revolution decade?” spatial structure is analyzed using the space syntax method in depthmap and agraph software. this method is used to interpret the relationship between the connectivity and integration in the plans. the results of data analysis indicate that legibility is significantly correlated with visibility, the natural movement of space users, space depth, and integration. it seems that modernist architects have more used three types of spatial structures including radial, centralized, and grid spatial structures with highest legibility in spaces designed with the radial structure. in this type of design, the creation of deep space is minimized and subsequently, visibility,  the movement of space users, and space integration are increased. generally, this structure has paid enough attention to the legibility of the administrative space to meet the architectural needs.