ارزیابی تاثیر محرک‌های استرس‌ محیطی در پیشگیری از جرم در طراحی‌‌شهری، مورد مطالعاتی: خیابان اصلی رجایی‌شهرِ کرج

وقوع جرم یکی از معضلات زندگی امروزه است و باعث کاهش سطح رضایت‌مندی آحاد جامعه، احساسِ ترس و پایین آمدنِ کیفیت زندگی ‌اجتماعی گردیده است. محیط، رفتار فرد و رفتار فردی، فضای ‌اجتماعی را تعریف می‌کند. فضای ‌شهری و اجتماعی که در آن احساس ‌امنیت متبلور شود، استرس درک‌شده شهروندان، کاهش خواهد یافت و این امر از طریق طراحیِ ‌محیطی ‌پیشگیرانه از جرم و شناسایی محرک‌های استرس ‌محیطی (آلودگی ‌صوتی، آلودگی ‌هوا، اغتشاش ‌بصری، تراکم و ازدحام، مبلمان ‌شهری) و انعکاس راه‌حل مقابله با آن‌ها در طراحی‌شهری می‌تواند تا حد زیادی عاملِ کاهش جرم و ارتقاء کیفیت و سرزندگی فضای ‌شهری باشد که این مهم، هدف اصلی این پژوهش است. پژوهش حاضر از روش توصیفی- تحلیلی بر مبنای تحلیل‌های آماری بهره می‌برد. در بخش نخست، به مباحث نظری و شناخت ادبیات موضوع پرداخته شد که با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و مقالات مرتبط تدوین گردید. بخش دوم، به موردپژوهی اختصاص دارد و از راهبرد کمی در بستر پیمایشی استفاده شده است. داده‌های حاصل، توسط نرم افزار اس.پی.اس.اس2 مورد تحلیل آماری قرار گرفت. جامعه آماری این پژوهش به صورت تصادفی و در محدوده منطقه مورد مطالعه، یعنی خیابان اصلی رجایی‌شهرِ شهر کرج، گزینش شد. ضریب پایایی پرسش‌نامه (آلفای کرونباخ) جهت سنجش میزان اعتبار سوالات پرسش‌نامه که شامل 37 سوال و جامعه آماری 384 نفره بود، برابر با 0.764 می‌باشد. یافته‌ها نشان داد، رابطه همبستگی متغیرهای پژوهش برابر 0.803 بوده که مبین همبستگی مستقیم و قوی بین متغیر وابسته (طراحی شهری) و متغیر مستقل (کاهش جرم، طراحی ‌محیطی پیشگیرانه از جرم و استرس محیطی) است. مطابق با یافته‌ها، نتایج نشان می‌دهد که در بُعد محرک‌های استرس ‌محیطی و طراحی‌ محیطی پیشگیرانه از جرم، اکثر شاخص‌های موثر، بالاتر از میانه تحلیلِ تئوری انجام‌شده بود و به عنوان عوامل بحرانی محسوب می‌شوند که می‌بایست جهت نیل به فضای ‌شهری امن، به آن‌ها در طراحی‌شهری توجه ویژه نمود.

evaluation of the effects of environmental stress stimuli on crime prevention in urban design; case study: rajaei shahr main street, karaj

crime is one of the complications of modern life which reduces public satisfaction, creates fear, and lowers the quality of social life. the environment defines individual behavior and social space. the urban and social space, in which the sense of security is manifested, would reduce the citizens’ perceived stress. this can be to a large extent the factor to reduce crime and promote the quality and vitality of urban space by using crime prevention through environmental design (cpted), identifying the environmental stress stimuli (noise pollution, air pollution, visual disturbance, density and crowd, and urban furniture), and providing solutions to deal with them in urban design, which is the aim of the present study. the present study is descriptive-analytical research based on statistical analyses. in the first chapter, the theoretical foundations and related literature are reviewed through the use of library studies and related articles. the second chapter deals with the case study with a quantitative approach through the survey. the data obtained are statistically analyzed by the spss (statistical package for social sciences). the statistical population includes those in the rajaei shahr main street in karaj and the sample size is estimated to be 384 people. the reliability of the questionnaire (including 37 questions) was investigated by cronbach’s alpha (=0.764). the findings show that the correlation between research variables is equal to 0.803, indicating a direct and strong correlation between the dependent variable (urban design) and independent variables (crime reduction, cpted, and environmental stress). according to the findings, concerning environmental stress stimuli and the cpted, most of the effective indicators are above median in the theoretical analysis conducted and considered critical factors. so, they should be especially taken into consideration in urban design, to achieve a secure urban space.