تبیین معیارهای ارزیابی در طرح‌های معماری ارگان‌های دولتی با تکنیک ahp

داوری و ارزیابی طرح‌های معماری یکی از چالش‌های اصلی این رشته می‌باشد. این چالش در تمام مراحل و سطوح معماری چه در جوامع دانشگاهی و چه در جوامع حرفه‌ای وجود دارد. به دلیل عدم وجود معیارهای مشخص و مدون، جهت داوری و ارزیابی طرح ها، اعتراض به نتایج داوری و در نهایت سردرگمی طراحان و شرکت‌کنندگان مشهود است. با توجه به تفاوت ذاتی رشته معماری با سایر رشته‌ها و علوم، سازوکار مدون و علمی جهت داوری و ارزیابی در طرح‌های معماری وجود ندارد. داوری طرح‌های معماری عموماً بر مبنای سلائق شخصی، دانش ضمنی ارزیابان و تجربه‌های قبلی آن‌ها و هم‌چنین انتظارات و سفارشات کارفرما از طرح انجام می‌گیرد. این پژوهش به وسیله روش تحلیل سلسله‌مراتبی، به داوری طرح‌های معماری ارائه‌شده به نهادهای دولتی می‌پردازد. این روش، با تبدیل مسائل پیچیده به سلسله‌مراتبی از عوامل متشکل از آن به یک راه حل مناسب که بیش‌ترین تناسب را با اهداف و معیارهای مورد نظر داشته باشد، دست پیدا می‌کند. بر این اساس در مرحله اول از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و تهیه پرسش‌نامه معیارهایی که در طرح‌های معماری در نهاد‌های دولتی توسط خبرگان و کارشناسان دفاتر فنی ارائه‌شده استخراج گردید. سپس از طریق روش تحلیل سلسله‌مراتبی به مقایسه دو به دویی معیارها پرداخته و در نهایت وزن نسبی هر معیار محاسبه گردید و سپس امتیاز نهایی هر معیار جهت ارزیابی و داوری طرح‌ها مشخص شد. نتایجِ به دست آمده نشان می‌دهد که تکنیک ahp (تحلیل سلسله‌مراتبی)، با توجه به منعطف بودن، سادگی و به‌کارگیری همزمان معیارهای کمّی و کیفی، می‌تواند در ارزیابی و داوری طرح‌های معماری در نهادهای دولتی کاربرد مطلوبی داشته باشد.

explaining evaluation criteria for the architectural designs presented to government bodies usingthe ahp technique

evaluation of architectural designs is one of the main challenges of architecture. this challenge exists at all architectural levels both in academic and professional communities. due to the lack of certain and formulated criteria for evaluating the designs, it is clear that objections will be made to the evaluation results which, consequently, confuse designers and contributors. due to the presence of inherent differences between architecture discipline and other disciplines, there is no scientifically developed mechanism to evaluate architectural designs. evaluation of architectural designs is generally based on personal tastes, implicit knowledge of the evaluators,and their previous experiences as well as the employers’ expectations of the designs and their orders.  usingthe analytic hierarchy process (ahp), this research evaluates architectural designs presented to government bodies. this method converts complex issues to a hierarchy of their constituting factors to achieve an appropriate solution that is most proportionate to the intended goals and criteria. on this basis, in the first stage, library studies and questionnaires are used to obtain criteria for evaluating architectural designs presented to government bodies by experts of technical offices.  then, using the analytic hierarchy process (ahp), the criteria were pairwise compared and finally, their relative weights were calculated. in the end, the final score of each of the criteria was assigned toevaluate the designs. according to the findings, since the ahp technique is flexible, simple, and can simultaneously apply quantitative and qualitative criteria, it can be practically used in the evaluation of architectural designs in government bodies.