ارزیابی نقش مولفه‌های آسایش بصری نوری در تعلق مکانی دانشجویان، مورد مطالعاتی: دانشگاه صنعتی شاهرود

تعلق و پیوندجویی از جمله اساسی‌ترین نیازهای انسان در تعامل با فضا است. تعامل عاطفی با مکان، سبب معنابخشی به مکان شده و کیفیت تجربه مکان را ارتقاء می‌دهد. فضاهای دانشگاهی از جمله مکان‌هایی هستند که وجود و ارتقاء تعلق مکانی در آن‌ها می‌تواند به بهبود کیفیت آموزشی منجر شود. یکی از متغیرهای کالبدی مهم در فضاهای آموزشی، آسایش بصری نوری می‌باشد. در این راستا، در پژوهش حاضر نقش مولفه‌های آسایش بصری نوری در تعلق مکانی دانشجویان مورد ارزیابی قرار گرفت. جهت ارزیابی نه کلاس درس از سه دانشکده از دانشگاه صنعتی شاهرود به‌عنوان مورد مطالعاتی انتخاب شدند. سنجه‌های اصلی شامل خیرگی و شدت روشنایی، شدت درخشندگی و رنگ بودند. پرسشنامه‌ای محقق ساخته از 385 نفر از دانشجویان تکمیل شد و با استفاده از روش تحلیل همبستگی اسپیرمن در نرم‌افزار spss20 بررسی شدند. نتایج نشان داد که از 57 مولفه مرتبط با آسایش بصری نوری، 24 مولفه با تعلق مکانی رابطه معنی‌دار داشتند. صندلی و چیدمان نامناسب آن (0.147-) بیش‌ترین سهم را در تبیین تعلق مکانی داشته و چراغ با ارزش همبستگی 0.086، پنجره با ارزش 0.082- و عوامل غیر کالبدی با ارزش 0.0287 در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. این مساله نشان‌دهنده این است که هر چند جهت‌گیری ساختمان در نگاه اول به نظر تعیین‌کننده به نظر می‌رسد، با این حال در ادراک ذهنی افراد در مراتب آخر قرار می‌گیرد و در واقع چیدمان صندلی و دید به تابلو درجه اهمیت بالاتری به خود می‌گیرند. مکان‌گزینی و اهمیت صندلی صرفاً به‌خاطر دید به تابلو نبوده، بلکه بیش‌تر به علت تفاوت در کم و کیف شاخص‌های نوری در مکان‌های مختلف در کلاس می‌باشد که در ادراک ذهنی افراد نیز تاثیر می‌گذارد.

assessing the role of the visual comfort components in the sense of belonging to the place of the students; case study: shahroud university of technology

attachment and sense of belonging are among the most fundamental human needs to interact with space. emotional interaction with the place makes the place meaningful and improves the quality of experiencing the place. the academic spaces are among the places where the existence and improvement of the sense of belonging to the place can enhance educational quality. one of the significant physical variables in educational spaces is visual comfort. in this regard, the present study evaluated the role of the visual comfort components in the students’ sense of place. nine classrooms among three faculties of the shahroud university of technology were selected for evaluation. the main criteria included glare, brightness intensity, luminance intensity, and color rendering. a researcher-made questionnaire was filled by 385 students and analyzed using spearman’s correlation coefficient in the spss20 software. the results show that out of 75 components related to visual comfort, 24 components significantly correlated with the sense of belonging to a place. chair and its improper layout (-0.147) had the highest share in explaining the sense of belonging to a place, and light (0.086), window (-0.082), and non-physical factors (0.0287) ranked next. it indicates that although the building orientation seems effective at first glance, it ranks the last in the mental perception of the individuals, and the chair layout and the view to the board are of higher importance. the layout and importance of the chair are not only due to the view to the board, but it is more related to the difference in the light indicators in the different places of the classroom, affecting the individuals’ mental perception.