تبیین و تدوین مولفه‌های موثر در طراحی فرم معماری محیط‌های درمانی

بسیاری از صاحب‌نظران علوم محیطی برآنند معماری و قابلیت‌های مکانی در کنار پزشکی نقش مهمی بر درمان بیماران دارد. اما تحقیقات نشان داده که به‌رغم معماری و قابلیت مکانی مرتبط با پزشکی، شفا حاصل نشده است. بسیاری مسئله را در نحوه ارتباط شاخصه‌های موجود مکان معماری و نیازهای بیمار می‌دانند، در حالی که مسئله در عدم تکثر فضایی- زمانی در محیط درمان است. لذا سوال این‌است: چه ترکیبی از مولفه‌ها، چارچوب نظام‌مند، نظری و کاربردی ایجاد می‌کنند که نوعی فضا- زمان متکثر در معماری به‌دست آید و تضاد فضا- زمان بیمار محور با کادر محور حل تا کیفیت شفابخشی بهبود یابد؟ از این رو هدف این پژوهش تدوین مولفه‌های نظام‌مند موثر در طراحی فرم معماری محیط‌های درمانی است که می‌تواند در حل تضادهای فضایی، تعامل اجتماعی و شفابخشی در بیمارستان‌ها موثر باشد. برای این منظور، روش تحقیق بر پیوند شناسی مولفه‌ها متمرکز است که از حیث هدف، کاربردی و از حیث روش بر تبیین محتوای نظری یافته‌های تئوریک، میان رشته‌ای و تحلیل تجربی بیمارستان‌ها به انجام رسیده است.کاربست یافته‌های نظری و تجربی نشان می‌دهد که در ابعاد سه‌گانه، مکان متشکل از زمان، فضا و مناسبات انسانی، مناسبات اجتماعی و الگوی فرهنگی آن محتوای واقعی فضاست و از طریق عوامل عملکردی سازمان و معنا می‌یابد و چگونگی ترکیب مولفه‌های مدیریتی، اجتماعی، ادراکی و کالبدی در محیط درمانی منجر به تولید فضا- زمان پلورالیستی و ارتقا کیفیت شفابخشی در فرآیند درمان می‌شود.

explaining and formulating effective components in architectural design of the therapeutic environments

many experts in environmental sciences argue that architecture and spatial capabilities, and medicine play a significant role in the treatment of patients. however, the studies show that healing has not been achieved despite the architecture and spatial capabilities related to medicine. many consider this issue in the relationship between the indicators of the architectural place and the patients’ needs. it is while the issue is related to the lack of plurality of space-time in the therapeutic environment. thus, the question is what combination of the components establishes a systematic, theoretical, and practical framework that a kind of plurality of space-time in architecture is achieved and the contrast of patient-centered space-time is resolved by the staff-centered one to improve the quality of healing? hence, the current paper aims to develop influential systematic components in designing the architectural form of therapeutic environments that can be influential in solving spatial conflicts, social interaction, and healing in hospitals. to this end, the research method was focused on the link between the components. the research was applied in terms of purpose, which was conducted by explaining the theoretical content of theoretical and interdisciplinary findings and empirical analysis of hospitals in terms of methodology. application of the theoretical and experimental results shows that in three aspects of place consisting of time, space, and humane relations, its social relations, and cultural pattern are the concrete content of the space, which was organized through the functional factors. also, the combination of the managerial, social, perceptual, and physical components in the therapeutic environment leads to the production of the pluralist space-time and improvement of the healing quality in the treatments process.