تدوین چارچوب مفهومی پایداری اجتماعی ساکنان جامعه میزبان گردشگری

با تبدیل جامعه به مقصد گردشگری، زندگی ساکنان تحت تاثیر قرار می‌گیرد و دستیابی به گردشگری پایدار با هدف حفظ و ارتقای ویژگی‌های جامعه میزبان اهمیت ویژه‌ای در عرصه برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری دارد. در سال‌های اخیر، با افزایش توجه به گردشگری در سیاست‌های کشور و برنامه‌های توسعه، با روند روبه رشد گردشگری داخلی و ورود گردشگر خارجی مواجهیم. از آنجا که توسعه گردشگری پایدار در یک منطقه نیازمند توجه به ساکنین و جامعه محلی است و نادیده گرفتن این موضوع می‌تواند چالش‌هایی را در بلندمدت برای توسعه گردشگری در منطقه ایجاد کند، بنابراین خواسته‌های ساکنین جامعه میزبان و ادراکشان نسبت به این پدیده باید با دقت بیش‌تری توسط برنامه‌ریزان گردشگری مورد توجه قرار گیرد. پژوهش حاضر با هدف تبیین مفهوم پایداری اجتماعی ساکنان جامعه میزبان گردشگری، با استفاده از روش اسنادی و بازبینی سیستماتیک منابع، برای گردآوری داده‌ها، آراء نظریه‌پردازان مهم تاثیرگذار بر شکل‌گیری این مفهوم را مورد مطالعه عمیق قرار داده و با بهره‌گیری از رویکرد کیفی و روش فراترکیب، داده‌های پژوهش را تحلیل نموده و در پایان چارچوب مفهومی پایداری اجتماعی ساکنان جامعه میزبان گردشگری ارائه شده است.براساس یافته‌های پژوهش، نگرش ساکنان نسبت به گردشگری (در مقولات ویژگی‌های ساکنان و روابط جامعه میزبان با گردشگران) و کیفیت زندگی جامعه میزبان (در مقولات ویژگی‌های مقصد گردشگری و پیامدهای گردشگری بر جامعه میزبان) به‌عنوان عوامل موثر بر شکل‌گیری ادراک جامعه میزبان از توسعه گردشگری در مقصد شناسایی شده‌اند که در کنار شاخص‌های رفاه جامعه، شکوفایی فردی، مشارکت، حس تعلق، امنیت و عدالت، پایداری اجتماعی ساکنان جوامع میزبان را تحقق می‌بخشند.

Developing Social Sustainability Conceptual Framework of the Tourism Host Community Residents

The residents’ lives are affected by turning the community into a tourism destination, and achieving sustainable tourism to preserve and improve the features of the host community is of significant importance in tourism planning and development. In recent years, due to the considerable attention to tourism in the policies of Iran and development plans, we face an increasing growth of incoming and domestic tourism. Since sustainable tourism development in a region requires paying attention to the local community and residents and neglecting it might cause challenges in the long term for the tourism development in the region, thus, the residents’ demands of the host community and their perception of this phenomenon might be carefully taken into account by the tourism planners. The current study aimed to explain the concept of the social sustainability of the residents of the community hosting tourism using the documentary method and systematic review of the resources. The influential theorists’ opinions on the formation of this concept were profoundly investigated to collect the data, and the research data were analyzed by using the qualitative approach and metasynthesis method. Then, the conceptual framework of the social sustainability of the residents of the communities hosting tourism was presented. According to the research findings, the residents’ opinions on the tourism ( in the categories of the residents’ features and the relationship between the host community and tourism) and the quality of the life of the host community ( in the categories of the features of the tourism destination and the consequences of the tourism on the host community) were recognized as the influential factors on the formation of the host community’s perception of the tourism development in the destination that realizes social sustainability of the residents of the host communities along with the welfare indicators of the community, personal flourishing, participation, sense of belonging, security, and justice.