بررسی عناصر شکل‌دهنده هویت کالبدی بر اساس نقشه‌های‌شناختی شهروندان، مورد مطالعاتی: محله دوچی تبریز

شهرهای ایرانی درگذشته از شخصیت و هویت ویژه‌ای برخوردار بوده‌اند، درحالی‌که در شرایط کنونی کمرنگ شدن هویت به‌ویژه در مراکز قدیمی و بافت تاریخی شهرها از اساسی‌ترین دغدغه‌های دانش طراحی شهری محسوب می‌شود. با توجه به این‌که شکل‌گیری تصاویر ذهنی و نقشه‌های شناختی واضح و دقیق از محیط در طول تاریخ، ابزار دستیابی به بازنمایی درونی محیط دانسته می‌شود. این پژوهش با هدف تطبیق‌پذیری هویت کالبدی چهار حوزه محله دوچی با نقشه‌های شناختی شهروندان، در پی استنتاج شباهت‌های ادراکی و تاثیر آن در هویت بخشی کالبدی به محله تدوین شده است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات به‌صورت مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی‌های میدانی، ابزارهای پرسشنامه و فن نقشه‌شناختی هست. به‌ منظور تحلیل اطلاعات از روش آماری تحلیلی همچون فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی و روی‌ هم‌اندازی نقشه‌های‌شناختی ترسیمی برای استنتاج یافته‌ها استفاده شده است. یافته‌های مقاله بیانگر تاثیر عناصر نقشه‌های ‌شناختی در شکل بخشی به هویت کالبدی محله است. امتیاز دریافتی عناصر نقشه‌های ‌شناختی در شکل‌گیری تصاویر ذهنی به ترتیب اولویت در دوچی سه، دوچی یک، دوچی چهار، دوچی دو با امتیازدهی متخصصان شهری به مولفه‌های هویت کالبدی در چهار حوزه محله هماهنگی دارد. بررسی نقشه‌های شناختی  در شکل‌دهی محله، مقدمه‌ای است برای شناخت مدیران، برنامه‌ریزان شهری، تصمیم‌گیران و هر آن‌کس که در ساخت شهر نقش دارد تا شهری ساخته شود که صفات هویتی آن مطلوب و پاسخگو باشد.

Investigating the Constituent Elements of Physical Identity Based on the Citizens’ Cognitive Maps; Case Study: Davachi Neighborhood of Tabriz

Iranian cities enjoyed a particular identity and character in the past while currently, the collapse of the identity, especially in the old centers and historical contexts of the cities, is one of the main concerns of the design. Due to the formation of mental images and clear and accurate cognitive maps of the environment throughout history, it is considered a tool to achieve internal representation of the environment. The current study was conducted to deduce the perceptual similarities and their effect on the physical identity of the neighborhood to the adaptation of the physical identity of four districts of the Davachi Neighborhood to the citizens’ cognitive maps. The current study was analyticaldescriptive research. The information collection methods were library and field research, the questionnaire, and the cognitive mapping technique. To analyze the data, the statisticalanalytical methods, such as Analytic Hierarchy Process (AHP) and overlapping cognitive maps to deduce the findings. The research findings indicated the effect of the cognitive map elements in shaping the physical identity of the neighborhood. The received score of the elements of the cognitive maps in the formation of the mental images in Davachi 3, Davachi 1, Davachi 4, and Davachi 2 districts, respectively, were consistent with the urban experts’ scoring to the components of the physical identity in four districts of the neighborhood. Studying the cognitive maps in the formation of the neighborhood is an introduction for the managers, urban planners, decisionmakers, and whoever plays a role in the construction of the city to build a city whose identity features are desirable and responsive.