واکاوی تاثیرگذاری عناصر کالبدی مسکن روستایی غرب گیلان در راندمان عملکردی با استفاده از روش نحو فضا

معماری اقلیم معتدل و مرطوب ایران دارای ویژگی‌هایی است که در طی سالیان طولانی و با تاثیر از عوامل محیطی به شکل منحصر به فرد خود تکامل یافته است. ویژگی‌هایی که موجب استفاده از الگوهایی خاص در معماری، خصوصا معماری مسکونی آن شده است. خانه‌های روستایی شمال ایران با تاثیر از عوامل محیطی مانند: جغرافیا، اقلیم، اقتصاد، فرهنگ و شرایط اجتماعی به شکل منحصربه‌فرد زاده شده است. معماری این منطقه پاسخ به نیازهای رفتاری و اقلیمی مردم آن سرزمین با تکیه‌ بر امکانات منطقه‌ای و طبیعی‌ساخت، به شمار می‌آید. مورد مطالعه این پژوهش، خانه‌های روستایی غرب گیلان بوده که در چهار تقسیم‌بندی جغرافیایی، جلگه ساحلی، جلگه، کوهپایه و کوهستان ‌بررسی و مطالعه شده است. روش پژوهش مورداستفاده، توصیفی-تحلیلی و ارائه‌ نتایج با استفاده از تجزیه تحلیل داده‌های آماری مستخرج از نرم‌افزار انجام‌شده است. به همین منظور، نمونه‌ها به‌صورت غیر تصادفی با توجه به روش هدفمند و ملاحظات انتخاب شده و با استفاده از تکنیک نحو فضا و نرم‌افزار«ای گراف» مولفه‌های راندمان عملکردی در کالبد خانه‌های روستایی موردبررسی قرارگرفته است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که الگوی مسکن روستایی گیلان، دارای ساختار یک‌لایه و از عمق کمی برخوردار است. بیش‌ترین ارتباط بین خانه و فضای بیرون از طریق ایوان انجام‌شده و دسترسی به سایر فضاها نیز از طریق ایوان و سپس تلار انجام می‌شود. ایوان کم‌عمق و هم‌پیوند‌ترین عنصر فضایی است که وظیفه ارتباطی بین فضای بیرونی و سایر فضاها را داشته و تلار در مرتبه بعدی قرار می‌گیرد. ایوان و تلار باعث افزایش درجه هم‌پیوندی و پیوند بهتر میان فضای حیاط و سایر فضاهای داخلی می‌شود، که در مجموع  ارتقای عملکرد بین فضاها را در پی خواهد داشت.

Analysis of the Effectiveness of the Physical Elements of Rural Housing in West Gilan on the Functional Efficiency Using Space Syntax Method

The architecture of the temperate and humid climate of Iran has features that evolved uniquely over many years and under the influence of environmental factors. These features led to using the particular patterns in the architecture and housing architecture in particular. The rural houses of the north of Iran were uniquely created under the influence of environmental factors such as geography, climate, economy, culture, and social conditions. The architecture of this region is a response to the behavioral and climatic needs of the local people by relying on the regional and natural facilities. The case study was the rural houses of West Gilan that were studied in four geographical classifications of coastal plain, plain, foothill, and mountain. The research method was the analyticaldescriptive method. The results were presented using the statistical data analysis extracted from the software. Therefore, the samples were selected nonrandom sampling method, considering the purposive method and consideration. The components of the functional efficiency in the structure of the rural houses were studied using the Space Syntax method and Igraph software. The results indicate that the pattern of rural housing of Gilan has a single layer structure and enjoys a shallow depth. The maximum connection between the house and the outdoor is through the porch. Also, access to other spaces is through the porch and then telaar. The porch is the shallowest and the most connected space element that is responsible for connecting the outdoor spaces and the other spaces, and telaar is the second element. The porch and telaar increase the connectivity degree and better connection between the yard space and other internal spaces, resulting in improving the function between the spaces generally.