بررسی ترکیب فضای باز و بسته شهری بر کارایی دودکش خورشیدی، مورد مطالعاتی: ساختمان اداری در اقلیم گرم و خشک شیراز

با توجه به رشد جمعیت جهان و بالا رفتن مصرف انرژی استفاده از راهکارهای منفعل امری بسیار مهم در توسعه کشورها است. بخش بزرگی از مصرف انرژی مربوط به صنعت ساختمان و در ساختمان‌های اداری است که با استفاده از راهکارهای منفعل چون دودکش خورشیدی می‌توان میزان مصرف انرژی را به‌طور چشمگیری کاهش داد. دودکش‌های خورشیدی تا حد زیادی به کاهش مصرف انرژی کمک کرده و از طریق جذب و ذخیره انرژی خورشیدی می‌توانند در تهویه ساختمان و گرمایش و سرمایش مورداستفاده قرار گیرند. هدف از این پژوهش بررسی تاثیر دودکش خورشیدی بر تهویه و دمای داخلی در ساختمان‌های اداری در اقلیم گرم و خشک شیراز است که ساختمان دارای فرم‌های مختلف شهری است. در این پژوهش اتاقی با دودکش خورشیدی به‌عنوان نمونه موردی در نظر گرفته شد که در پنج حالت مختلف فرم شهری است. شبیه‌سازی با استفاده از نرم‌افزارهای انسیس فلوئنت1 و کامسول2 انجام شد. با اندازه‌گیری مقادیر دمای میانگین محیط، سرعت هوای ورودی دودکش و میزان فشار هوای خارج‌شده و مقایسه آن‌ها در چهارفصل سال، نتایج حاکی از آن است که بهینه‌ترین عملکرد از نظر ایجاد تهویه مربوط به فصل تابستان است. همچنین در فصل‌های سرد باید دریچه دودکش را بست تا گرمایی که از طریق دودکش از خورشید جذب می‌شود باعث گرم شدن محیط شود. مقادیر دما، سرعت و فشار در مدل‌ها دارای اختلاف‌های بسیار کمی هستند اما یافته‌ها نشان می‌دهند که هرچه هوای ورودی و میزان فشار خروجی هوا بیشتر شود، نرخ تهویه و دفعات تعویض هوا هم بیشتر می‌شود. با اختلاف کم در فصل تابستان فرم حیاط مرکزی، بهینه‌ترین فرم شهری است که با اتصال به دودکش خورشیدی بیشترین افزایش نرخ تهویه و کاهش مصرف انرژی را دارد. بعد از این مدل، فرم شهری با حیاط سایه‌دار در ضلع شمالی و پس ‌از آن فرم دو حیاطه بهترین عملکرد را دارند.

The Impact of the Combination of Positive and Negative Spaces on the Performance of Solar Chimney; Case Study: Office Buildings in the Hot and Dry Climate of Shiraz

Given the intense rise of the world’s population and everincreasing energy consumption, the application of passive solutions is of paramount importance to the development of countries. A large share of energy consumption is attributed to the construction industry and office buildings, whose consumption levels can be significantly reduced through passive solutions such as solar chimneys. Solar chimneys, also known as thermal chimneys, greatly contribute to reduced energy consumption and thus can be employed for building ventilation, as well as heating and cooling by absorbing and storing solar energy. The present study aims to examine the effect of the solar chimney on ventilation and indoor temperature of office buildings in the hot and dry climate of Shiraz City, where buildings have different urban forms. In this study, a room with a solar chimney, in five different urban forms, is considered as a case study. The simulation is performed using ANSYS Fluent and Comsol Multiphysics software. By measuring the mean ambient temperature, inlet air velocity of the chimney and the amount of exhaust air pressure and comparing them in all four seasons of the year, it is found that the best performance in terms of ventilation is related to the summer season. Also, in cold seasons, the chimney should be closed so that the heat absorbed from solar radiation by the chimney keeps the environment warm. The values of temperature, velocity and pressure are only slightly varying in the models, but the findings indicate that the more the inlet air and the outlet air pressure, the higher the ventilation rate and the air change rate. With a slight difference, in the summer, the central courtyard is the most optimal urban form, which offers the highest increase in ventilation rate and decrease in energy consumption by being connected to a solar chimney, followed by the shaded courtyard on the north side and then the twocourtyard form.