تدوین و ارزیابی راهبردهای طراحانه به منظور ارتقاء کیفیت پیاده‌راه‌های سلامت‌محور با استفاده از ماتریس qspm، مورد مطالعاتی: پیاده‌راه سلامت شیراز

پیاده‌راه‌های سلامت‌محور شهری که در ایران قدمت چندان زیادی ندارند، یکی از انواع فضاهای شهری هستند که با هدف ارتقاء سلامت عمومی شهروندان از طریق افزایش فعالیت بدنی و تشویق به ورزش در شهرها ایجاد می‌شوند. هدف از این پژوهش تدوین راهبردهای طراحی به منظور ارتقاء کیفیت این دسته از پیاده‌راه‌ها است. در این پژوهش، جمع‌آوری داده‌ها به دو روش مطالعات اسنادی و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و نیز به کمک پرسشنامه انجام پذیرفته و برای تحلیل داده‌ها از جدول تحلیل راهبردی عوامل داخلی و خارجی و ماتریس qspm استفاده شده است. مورد مطالعاتی، «پیاده‌راه سلامت شیراز» به عنوان اولین پیاده‌راه سلامت‌محور این شهر بوده است. جامعه آماری، 35 نفر از کارشناسان شهرداری و دانشجویان مقطع کارشناسی و کارشناسی‌ارشد رشته شهرسازی هستند که در مرحله اول، نقاط قوت، ضعف، تهدید و فرصت مسیر پیاده‌راه سلامت پس از انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، به کمک آن‌ها شناسایی و در مرحله دوم پس از دسته‌بندی موضوعات، از طریق پرسشنامه بسته با طیف لیکرت، به کمک جداول ارزیابی عوامل داخلی و خارجی  efe و ife اولویت‌بندی شده است. بررسی این جداول، «راهبردهای انطباقی» را به عنوان مهم‌ترین راهبردها در ارتقاء کیفی مسیر نشان داد. پس از این دو مرحله، به کمک ماتریس qspm اولویت‌بندی راهبردهای انطباقی به منظور سامان‌دهی این پیاده‌راه صورت پذیرفت. یافته‌های حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد، بهره‌برداری از فرصت هم‌جواری این مسیر با عوامل طبیعی در قالب دو راهبرد؛ «فضاسازی مناسب در حاشیه رودخانه به منظور بهره‌برداری بصری و زیست‌محیطی مسیر از هم‌جواری با رودخانه» و «جداره‌سازی مناسب در حاشیه باغات قصردشت به منظور بهره‌برداری بصری و زیست‌محیطی از هم‌جواری با پهنه‌های سبز»،  از دید کارشناسان، مهم‌ترین راهبردهای انطباقی به منظور ارتقاء کیفی پیاده‌راه سلامت شیراز و ترغیب مردم به افزایش فعالیت بدنی و پیاده‌روی در این مسیر است

Design Strategies for Improving the Quality of Urban Trails; Using QSPM Matrix; Case Study: Shiraz Health Trail

Urban trails, which are not very old in Iran, are a type of urban spaces created with the aim of promoting the general health of citizens by increasing physical activity and encouraging to take exercises in cities. The current research aims to develop design strategies in line with enhancing the quality of such walkways. In the present study, data are collected using second desk study and semistructured interview as well as questionnaires. To analyze the data, the strategic analysis of the internal and external factors as well as QSPM Matrix are applied. The case study was the “Health” Trail in Shiraz as the first healthoriented walkway in the city. The study population included 35 municipality experts and urban planning students. In the first stage, the strengths, weaknesses, threats and opportunities of the “Health” walkway were identified after performing a semistructured interview with the study population. In the second stage, the themes were categorized and subsequently prioritized through a closed Likertbased questionnaire assisted by the tables of internal (IFE) and external (EFE) factors. The study of the tables shows the conservative strategies as the most important strategies for the promotion of the quality of walkway. After these two stages, the conservative strategies were prioritized using QSPM matrix to organize the walkway. The findings show that having an opportunity of  being in the proximity to natural factors as two strategies, i.e. “making an appropriate space on the side of the river for visual and environmental enjoyment of being proximity to the river” and “constructing suitable walls in the periphery of gardens in Qasr e Dasht for visual and environmental enjoyment of being proximity to green spaces”, are the most important conservative strategies for promoting the quality of Shiraz’s Health trail and encouraging people to do more physical activities on this trail