سامانه‌های نوری طبیعی ارگونومیک در موزه‌های هنری

عرضه‌ آثار عملکرد اولیه و قابلیت دیدن و لذت بردن از بازدید عملکرد متعالی موزه‌هایی با محوریت نمایش آثار هنری است. بر این اساس، استفاده از نور به‌عنوان عامل بنیادین ادراک بینایی یکی از راه‌های ارتقاء عملکرد موزه و لذت‌بخش کردن فضا برای انسان است. لذا پرداختن به چگونگی امکان تحقق نورپردازی ارگونومی به‌عنوان دانشی انسان‌محور در قالب سامانه‌های نوری طبیعی به‌عنوان کامل‌ترین طیف نور می‌تواند گامی موثر در بهبود عملکرد موزه‌‌های هنری1 تلقی شود. این پژوهش بر پایه‌ فرضیه‌ای مبنی بر کاربرد ارگونومی در نورپردازی موزه‌های هنری و پرسشی کاربردی متکی بر استخراج سامانه‌های نوری طبیعی ارگونومیک در این موزه‌ها پی‌ریزی شده است. این نوشتار پژوهشی کیفی با هدفی کاربردی توسعه‌ای است که مطالعات پایه‌ در آن به صورت کتابخانه‌ای و پردازش داده‌ها به روش تحلیل محتوای توصیفی تطبیقی بر اساس اطلاعات متنی مستخرج صورت گرفته است. علاوه بر آن به جهت بررسی دقیق‌تر کاربرد متقابل دو به دوی مولفه‌های مطرح شده در ادبیات پژوهش تکنیک کاربردی swot و نیز نرم‌افزاری مرتبط با بررسی اصول نورپردازی ارگونومی جهت تدقیق نتیجه در بخش یافته‌ها به کار رفته است. سامانه‌های نوری طبیعی سقفی جهت نورپردازی در فضای موزه‌های هنری‌ مناسب‌تر از سامانه‌های دیواری است. بررسی دقیق‌تر سامانه‌های متداول در موزه‌ها نشان می‌دهد سامانه‌ فتوولتائیک و سپس سپر نوری مناسب‌ترین سامانه برای نورپردازی طبیعی در موزه‌ است و در رده‌‌های بعد لوله‌های نوری و تاقچه‌ نوری قرار می‌گیرد. تحقق شاخص‌های بصری نورپردازی ارگونومیک متکی بر کیفیت بالای نور طبیعی، کیفیتی مطلوب در نگریستن به آثار هنری است. در بهینه‌ترین شرایط ترکیب سامانه‌ فتوولتائیک با سپر نوری می‌تواند موجب توزیع مناسب نور ضمن کنترل بیشتر خیرگی، درخشندگی، سایه‌اندازی و کنتراست در موزه‌‌های هنری شود؛ در این روند در نظر گرفتن نورگیر‌های دیواری جهت تامین ارتباط دیداری درون و بیرون و منظره‌پردازی امری مناسب تلقی می‌شود

Ergonomic NaturalSolar Lighting Systems in Museum of Artworks

Display of artwork is the primary function of the museums of artworks and the ability to see and enjoy visiting the museum is their sublime function. Accordingly, using light, as one of the basic elements of visual perception, is one of the ways to enhance the function of the museum and make space enjoyable for humans. Therefore, studying how to use ergonomic lighting (as humancentered knowledge) in the form of naturalsolar lighting systems as the most complete spectrum of light can be an effective step in improving the function of museums of artworks1. The main hypothesis of the present study is that ergonomics can be applied in the lighting of museums of artwork and it is also attempted to answer an applied question: how are ergonomic naturalsolar lighting systems designed for these museums? The present study is qualitativeapplied research in which basic studies are carried out through library research and the data are processed using content analysis. Moreover, the SWOT technique is used to more precisely examine the components discussed in the research literature section, and the related software is used to study the principles of ergonomic lighting to scrutinize the results in the findings section. Top natural lighting systems are more suitable for lighting in the museums of artworks than side lighting. A closer examination of natural lighting systems widely used in museums shows that the photovoltaic systems are the most appropriate ones for natural lighting in the museum, followed by light shield, light pipe, and light shelf. The satisfaction of visual indicators of ergonomic lighting based on the highquality natural light provides the desirable lighting in the museums. Combining photovoltaic shades with light shields can optimally distribute the light while controlling glare, luminance, shading, and contrast in museums of artworks. In the process, it is appropriate to consider side lighting systems to provide a visual connection between the interior and exterior spaces as well as to landscape the space in the museum.