تاثیر اصلاح سوگیری شناختی نسبت به ظاهر جسمانی بر رضایت از تصویر بدن و اضطراب جسمانی-اجتماعی در زنان چاق مراجعه‌کننده به باشگاه‌های بدنسازی

هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر اصلاح سوگیری شناختی نسبت به ظاهر جسمانی بر رضایت از تصویر بدن و اضطراب جسمانی-اجتماعی در زنان دارای اضافه وزن مراجعه‌کننده به باشگاه‌های بدنسازی شهر شیراز بود. سوگیری شناختی، به خطاهای سیستماتیک در تفکر یا تصمیم‌گیری اشاره دارد که می‌تواند در نتیجه نقص در نحوه پردازش اطلاعات رخ دهد. این سوگیری‌ها می‌توانند بر ادراک، قضاوت و تصمیم‌گیری ما به روش‌های مختلفی تاثیر بگذارند و منجر به نتیجه‌گیری‌های تحریف‌شده یا نادرست ‌شوند. جامعه آماری شامل کلیه زنان چاق مراجعه‌کننده به شش باشگاه‌ بدنسازی شهر شیراز در نیمه اول سال 1402 بود. از این میان، تعداد 40 نفر که بر اساس شاخص توده بدنی، چاق محسوب می‌شدند، به‌صورت هدفمند انتخاب شده و با استفاده از روش گمارش تصادفی، در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند (برای هر گروه 20 نفر). مداخله معطوف به اصلاح سوگیری‌های شناختی نسبت به ظاهر جسمانی، با استفاده از نرم‌افزار کاوش نقطه برای گروه آزمایش اجرا شد. با این حال، شرکت‌کنندگان گروه کنترل هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت ننمودند. یافته‌های حاصل از تحلیل داده‌ها نشان داد که اصلاح سوگیری شناختی در رابطه با ظاهر جسمانی موجب افزایش رضایت از تصویر بدن (f=5.56, p<0.01) و کاهش اضطراب جسمانی-اجتماعی (f=31.91, p<0.001) در زنان چاق مراجعه‌کننده به باشگاه‌ها می‌شود. با عنایت به نتایج پژوهش حاضر، مداخلات معطوف به اصلاح سوگیری‌ شناختی زنان دارای اضافه وزن، علاوه بر ایفای نقش پیشگیرانه از اختلالات روان‌شناختی، با افزایشی که در تحرک فیزیکی و فعالیت‌های جسمانی این افراد ایجاد می‌نماید، منجر به کاهش وزن اضافی آن‌ها نیز خواهد شد. انجام پژوهش‌های جدید معطوف به شناسایی سایر سوگیری‌های شناختی افراد دارای اضافه وزن، اصلاح سوگیری‌های شناختی با استفاده از شیوه تفسیر و همچنین، مقایسه تاثیر این شیوه‌ها، زمینه را برای تدوین مداخلات موثرتری فراهم می‌سازد.

the effect of modifying cognitive bias on body image satisfaction and social physique-anxiety in overweight women attending fitness clubs

the aim of this study was to investigate the effectiveness of cognitive bias modification in relation to physical appearance on body image satisfaction and social somatic anxiety in obese women attending to sports clubs. cognitive bias refers to systematic errors in thinking or decision-making that can occur as a result of defects in the way information is processed. these biases can affect our perception, judgment, and decision-making in a variety of ways, often leading to distorted or inaccurate conclusions. to achieve this goal, the statistical population consisted of all overweight women attending six fitness clubs in shiraz during the first six months of 2023. from this population, 40 individuals were randomly selected and allocated into two groups of 20 using random assignment. one group, referred to as the experimental group, underwent cognitive bias modification related to physical appearance, while the other group, as the control group did not receive any intervention. the findings from data analysis indicate that cognitive bias modification related to physical appearance leads to an increase in body image satisfaction (f=5.56, p<0.01) and a reduction in social physique anxiety (f=31.91, p<0.001) among overweight women attending fitness clubs. according to the findings of the present study, the implementation of interventions aimed at modifying the cognitive biases of obese people towards physical appearance can not only have a preventive role against psychological disorders, but also have a facilitating role in achieving a normal weight by increasing physical activities. new research focused on identifying other cognitive biases in overweight people, correcting cognitive biases using interpretation methods, as well as comparing the effectiveness of these methods will pave the way for more effective interventions.