مقایسه تاثیر پارادوکس‌درمانی و درمان شناختی-رفتاری بر هیجانات منفی زنان مبتلا به اختلال بدشکلی بدن

اختلال بدشکلی بدن، یک اختلال روان‌پزشکی است که با اشتغال ذهنی به نقص تصوری در ظاهر فیزیکی یا ادراک تحریف‌شده از تن‌انگاره خود و تجربه هیجانات منفی در مورد ظاهر مشخص می‌شود. هدف پژوهش حاضر، مقایسه تاثیر پارادوکس‌درمانی و درمان شناختی-رفتاری بر هیجانات منفی زنان مبتلا به اختلال بدشکلی بدن بود. روش پژوهش حاضر آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی زنان مبتلا به اختلال بدشکلی بدن متقاضی جراحی زیبایی مراجعه‌کننده به کلینیک‌های زیبایی شهر تهران در مهر ماه تا آذر ماه سال 1402 بود. از این میان، 45 نفر به روش هدفمند و با در نظر گرفتن ملاک‌های ورود انتخاب شدند. سپس، به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش پارادوکس‌درمانی و آزمایش درمان شناختی-رفتاری و یک گروه کنترل قرار گرفتند (هر گروه 15 نفر). برای جمع‌آوری اطلاعات از پرسشنامه‌های ارزیابی فراشناخت بدشکلی بدن (ربیعی و همکاران، 2011) و هیجانات منفی (لویباند و لاویباند، 1995) استفاده شد. شرکت‌کنندگان در جلسات پارادوکس‌درمانی (8 جلسه) و درمان شناختی-رفتاری (8 جلسه) حضور یافتند. برای تحلیل داده‌ها از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر در نرم‌افزار spss نسخه‌ 22 استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که هر دو درمان تاثیر معناداری بر کاهش افسردگی، اضطراب و استرس داشته‌اند. تعامل زمان و گروه نیز معنادار بود (p≤0.01) که بیانگر تفاوت الگوی تغییر هیجانات منفی در گروه‌ها است. نتایج آزمون تعقیبی دانت، کاهش معنادار افسردگی، اضطراب و استرس در هر دو گروه درمانی نسبت به گروه کنترل را تایید کرد (p≤0.01)،با این تفاوت که پارادوکس‌درمانی تاثیر قوی‌تری در کاهش هیجانات منفی نشان داد. با توجه به تاثیر پارادوکس‌درمانی، پیشنهاد می‌شود در درمان زنان مبتلا به اختلال بدشکلی بدن، توجه ویژه‌ای به تکنیک‌های این روش برای کاهش هیجانات منفی شود.

comparing the effects of paradox therapy and cognitive-behavioral therapy on negative emotions of women with body dysmorphic disorder

body dysmorphic disorder is a psychiatric disorder that is characterized by mental preoccupation with imagined defects in physical appearance or distorted perception of one's body image and experiencing negative emotions about appearance. the purpose of this study was to compare the effectiveness of paradox therapy (ptc) and cognitive-behavioral therapy on negative emotions of women with body dysmorphic disorder. the current research design was experimental with pre-test and post-test and follow-up with control group. the statistical population consists of all women suffering from dysmorphic of the body applying for cosmetic surgery who referred to the beauty clinics of tehran in october and december of 2023. 45 patients were selected in a targeted way and randomly assigned to two experimental groups and one control group (15 people in each group). questionnaires for metacognition assessment of body dysmorphic (rabiei et al, 2011) and negative emotions (loyband and loyband, 1995) were used to collect information. participants attended paradox therapy sessions 8 sessions) and cognitive-behavioral therapy (8 sessions). data were analyzed using repeated measures anova with spss version 22. the findings indicated that both treatments had a significant effect on reducing stress, anxiety, and depression, and the interaction between time and group was also significant (p≤0.01), indicating differences in the pattern of change in negative emotions among the groups. the follow-up dunnett's test confirmed a significant reduction in anxiety, stress, and depression in both treatment groups compared to the control group (p≤0.01), with paradoxical therapy demonstrating a stronger effect in reducing negative emotions. given the effectiveness of paradoxical therapy, it is recommended that special attention be given to the techniques of this method for reducing negative emotions in women with body dysmorphic disorder.