باور فرهنگ افتخار و قضاوت در مورد عاملان و قربانیان خشونت‌های ناموسی

یکی از ابعاد تفاوت بین فرهنگ‌ها به نام فرهنگ افتخار در ادبیات شناخته شده‌است که بنا بر آن، شرافت و آبروی خانوادگی، ارزش‌های بسیار مهمی محسوب می‌شوند. با این حال، این باور فرهنگی می‌تواند زمینه‌ساز پرخاشگری مردان به خصوص در مواجهه با رویدادهای ناموسی باشد. بر این اساس، هدف از پژوهش حاضر شناسایی نقش باور افتخار مردانه در پیش‌بینی قضاوت در مورد عاملان و قربانیان خشونت‌های ناموسی بود. طرح پژوهش حاضر از نوع همبستگی بود. شرکت‌کنندگان 348 نفر ایرانی (7/68 درصد زن، میانگین سنی 74/27 سال) بودند که به چهار داستانک با محتوای خشونت ناموسی و نیز پرسش‌نامۀ باور افتخار مردانه پاسخ دادند. بعد از هر داستانک، سوال‌هایی با موضوع قضاوت اخلاقی در مورد عمل قربانی و عمل عامل، توجیه‌پذیری عمل عامل و نیز سرزنش قربانی از افراد پرسیده شد. به منظور تحلیل داده‌ها از روش رگرسیون چندگانه چندمتغیری استفاده شد که در آن، ویژگی‌های جمعیت‌شناختی و باور افتخار مردانه به عنوان متغیرهای پیش‌بین و قضاوت در مورد عاملان و قربانیان خشونت‌های ناموسی به عنوان متغیرهای ملاک لحاظ شدند. باور افتخار مردانه غیراخلاقی دانستن عمل قربانی، سرزنش قربانی و توجیه‌پذیری عمل عامل را به طور مثبت، اما غیراخلاقی دانستن عمل عامل را به طور منفی پیش‌بینی نمود. از میان متغیرهای جمعیت‌شناختی نیز دین‌داری در جهتی مشابه با باور افتخار مردانه اما مستقل از آن، چهار متغیر ملاک را پیش‌بینی نمود. یافته‌های حاضر موید نقش برجستۀ باور افتخار مردانه به عنوان یک ارزش فرهنگی در تعیین قضاوت در مورد خشونت‌های ناموسی به عنوان یکی از آسیب‌های اجتماعی است.

culture of honor belief and judgements about perpetrators and victims of honor aggression

one of the dimensions of cross-cultural difference is known as culture of honor in the literature، according to which familial purity and honor are highly valued. however، this cultural belief can predispose men to aggression especially in the face of honor violations. accordingly، the purpose of this study was to examine the contribution of masculine honor beliefs to judgements of perpetrators and victims of honor aggression. participants were 348 iranians (68.7% female، mean age=27.74 years) who responded to four honor aggression scenarios as well as the masculine honor beliefs scale. after each scenario، moral judgement of victim's and perpetrator's acts، justifiability of the perpetrator's act، and victim blame were assessed. to analyze data، multivariate multiple regression analysis was used in which demographics and masculine honor beliefs served as predictors while judgements of perpetrators and victims of honor aggression were designated as criterion variables. masculine honor beliefs predicted immorality of the victim's act، victim blame، and perpetrator justifiability in a positive، but immorality of the perpetrator's act in a negative direction. among demographic variables، religiosity predicted the four criterion variables in a similar direction to but independent from masculine honor beliefs. present findings point to the pominent role of masculine honor beliefs، as a cultural value، in determining judgements of honor aggressions.