کاربرد تحلیل شبکه اجتماعی در ارزیابی سرمایه اجتماعی با تاکید بر حکمرانی مشارکتی منابع آب، مطالعه موردی: شهرستان بروجرد

حکمرانی مشارکتی به‌عنوان یک رویکرد نوین، بر مشارکت فعال ذی‌نفعان در فرآیند مدیریت منابع تاکید دارد. موفقیت این رویکرد در جوامع محلی به شناخت دقیق ویژگی‌های اجتماعی و سرمایه اجتماعی آن‌ها وابسته است. استان لرستان، با وجود اقلیم نیمه مرطوب و منابع آبی قابل‌توجه، همچنان با چالش‌های مدیریتی در بهره‌برداری از منابع آب مواجه است. این پژوهش با هدف تحلیل شبکه اجتماعی سرمایه اجتماعی ذی‌نفعان آب کشاورزی شهرستان بروجرد و ارائه راهبردهایی برای تقویت حکمرانی مشارکتی انجام شد. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل شبکه اجتماعی است و شاخص‌های کلان و خرد شبکه اجتماعی برای ارزیابی سرمایه اجتماعی در روستاهای این شهرستان موردبررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که شاخص‌های کلان مانند تراکم و فاصله ژئودزیک در بین روستاها تفاوت‌های قابل‌توجهی دارند. این تفاوت‌ها نشان‌دهنده وضعیت متغیر انسجام اجتماعی و آمادگی برای مشارکت در برنامه‌های حکمرانی مشارکتی است. همچنین، شاخص‌های خرد نشان دادند که سطح سرمایه اجتماعی در میان افراد به‌صورت نابرابر توزیع‌شده و برخی کنشگران نقش کلیدی در تسهیل ارتباطات و تقویت اعتماد دارند. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از این پژوهش، پیشنهاد می‌شود پیش از اجرای برنامه‌های حکمرانی مشارکتی، شاخص‌های کلان و خرد برای ارزیابی سرمایه اجتماعی، تحلیل‌شده و ظرفیت جوامع محلی به‌دقت سنجیده شود. اقدامات توانمندسازی، تشکیل انجمن‌ها و تعاونی‌ها، و بهره‌گیری از افراد کلیدی با امتیاز بالا در شاخص‌های مرکزیت می‌توانند به تقویت سرمایه اجتماعی و موفقیت و کارآمدی برنامه‌های حکمرانی مشارکتی منابع آب کمک کنند تا درنهایت، پایداری منابع آب و تخصیص عادلانه در بخش کشاورزی صورت پذیرد.

application of social network analysis in evaluating social capital with an emphasis on participatory water governance: a case study of borujerd county

participatory governance, as an innovative approach, emphasizes the active involvement of stakeholders in resource management processes. the success of this approach in local communities largely depends on a thorough understanding of their social characteristics and social capital. despite its semi-humid climate and substantial water resources, lorestan province still faces significant management challenges in utilizing its water resources effectively. this study aimed to analyze the social network of agricultural water stakeholders’ social capital in borujerd county and propose strategies to strengthen participatory governance. the research methodology is based on social network analysis, examining both macro-level and micro-level network indicators to evaluate social capital across the villages in the county. the findings revealed significant differences in macro-level indicators such as network density and geodesic distance among the villages. these differences reflect the variable levels of social cohesion and readiness for participation in participatory governance programs. additionally, micro-level indicators showed an unequal distribution of social capital among individuals, with certain actors playing pivotal roles in facilitating communication and building trust. based on the results of this study, it is recommended that before implementing participatory governance programs, both macro-level and micro-level indicators should be analyzed to assess social capital and accurately evaluate the capacity of local communities. empowerment initiatives, the formation of associations and cooperatives, and leveraging key individuals with high centrality scores can significantly enhance social capital and improve the efficiency and effectiveness of participatory water governance programs. ultimately, this approach contributes to the sustainability of water resources and equitable allocation in the agricultural sector.