تحلیل سلسله‌مراتبی عامل‌های اثرگذار بر کمیت و کیفیت شیر در استان کرمانشاه بر اساس حلقه‌های زنجیره ارزش

شیر از جایگاه ویژه‌ای در متنوع سازی منابع درآمدی روستاییان و بهبود کیفیت زندگی آنان هم‌زمان با تضمین امنیت غذایی و سلامت جامعه برخوردار است. بااین‌حال، مقدار کمّی و کیفی شیر تولیدی انتظارها را برآورده نکرده و نوعی نابسامانی در بازار درباره آن وجود دارد. بنابراین، هدف این پژوهش شناسایی و اولویت‌بندی عامل‌های اثرگذار بر بهبود کمّی و کیفی شیر در استان کرمانشاه از طریق به‌کارگیری طرح پژوهشی آمیخته متوالی و از نوع اکتشافی بود. جامعه آماری در بخش کیفی 11 تن از متخصصان موضوعی بودند که از طریق نمونه‌گیری هدفمند از نوع گلوله برفی تا رسیدن به اشباع داده انتخاب شدند. جامعه آماری در بخش کیفی شامل مدیران 10 واحد فعال صنایع لبنی استان کرمانشاه و صاحبان 104 واحد گاوداری شیری در این استان بود که به‌صورت تمام شماری انتخاب شدند (114 =n). ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه بود. داده‌ها در محیط نرم‌افزارهای excel، spss و expert choice تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که عوامل اثرگذار بر بهبود کیفی و کمّی شیر در چهار معیار کلی بدین شرح قابل‌شناسایی هستند: اقدامات اولیه، سیاست‌گذاری‌ها، مسائل اقتصادی، و زیرساخت‌ها. این پژوهش با توجه به هر معیار، عامل‌های مختلفی را از دیدگاه متخصصان موضوعی و بهره‌برداران اصلی زنجیره (دامداران) شناسایی کرده است که می‌تواند به عاملان تغییر برای بهبود کمّی و کیفی شیر یاری رساند.

hierarchical analysis of factors affecting the improvement of milk quality and quantity based on the diverse loops of value chain: a case study of kermanshah province

milk has a fundamental role in diversifying villagers’ incomes and improving their quality of life, as well as society’s health and food security assurance as a whole. however, the qualitative and quantitative standards of milk do not meet marketplace expectations, and there are many regulations about it. accordingly, this study aimed to identify and prioritize factors affecting the improvement of milk quality and quantity in kermanshah province by implementing a sequential-exploratory research design. the statistical population in the qualitative phase included 11 experts selected using the snowball sampling method. the statistical population in the quantitative phase included managers of 10 active units of dairy industries in kermanshah province and owners of 104 dairy cattle units, who were selected as a whole (n= 114). the data collection tool was a researcher-made questionnaire. data were analyzed using excel, spss, and expert-choice. findings showed that the factors affecting the value chain of milk can be identified using four general criteria: initial activities, policymaking issues, economic issues, and infrastructure. ultimately, we identified different factors in each criterion that were essential for improving milk quality and quantity.