بررسی تکامل گردشگری روستایی: مرور نظام‌مند و شناسایی روندهای کنونی و آینده

گردشگری روستایی به‌عنوان یکی از مردمی‌ترین اشکال گردشگری، آثار و مزایای فراوانی در حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی داشته و موجب حفظ جمعیت محلی در روستاها و کمک به توسعه پایدار روستایی می‌شود. توسعه سریع گردشگری روستایی محرک پژوهش‌های بسیاری در این حوزه بوده است، در نتیجه هدف پژوهش حاضر بررسی تحول مفهومی گردشگری روستایی و بررسی جریان‌های پژوهشی آن در این سال‌ها با استفاده از تکنیک‌های کتاب‌سنجی و مصورسازی است. بدین منظور، 2407 مقاله از پایگاه وب‌آوساینس (web of science) بازیابی و توسط نرم‌افزار وی‌اواس ویوئر (vos viewer) مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. یافته‌ها سیر صعودی انتشار و استناددهی به مقالات این حوزه را نشان می‌دهد که رکورد 352 مقاله در سال 2022 و 7934 استناد در 2023 را داشته است. همچنین برترین پژوهشگران، مجلات، کشورها و دانشگاه‌های این حوزه ازلحاظ تعداد استنادهای صورت گرفته به آن‌ها مشخص‌شده و تحلیل هم تالیفی کشورها، همکاری‌های جهانی صورت گرفته در پژوهش‌های این حوزه را به تصویر کشیده است. تحلیل هم‌آیندی واژگان نیز کلماتی از جمله گردشگری روستایی، توسعه پایدار، توسعه روستایی را پرتکرارترین واژگان این حوزه معرفی کرد. این تحلیل همچنین بر اساس سیر زمانی، روند تغییرات این حوزه را آشکار نمود که بر این اساس در ابتدا تمرکز پژوهش‌ها بر فرهنگ، مشارکت جامعه محلی و کیفیت خدمات بوده است. با اهمیت یافتن مفهوم گردشگری پایدار، موضوعاتی مانند محیط‌زیست بوم، اکوتوریسم، تاب‌آوری و سپس نوآوری، هم آفرینی ارزش، تجربه گردشگر، اقتصاد چرخشی موردتوجه قرارگرفته و اخیراً نیز تاثیر تکنولوژی مانند گردشگری هوشمند در تحقیقات این حوزه نفوذ داشته است.

exploring the evolution of rural tourism:systematic review and identifying the current and future trends

rural tourism, recognized as one of the most community-centered forms of tourism, has substantial economic, social, and cultural impacts. it contributes to retaining local populations in villages and supports sustainable rural development. the rapid growth of rural tourism has led to numerous studies in this area. consequently, this study aims to examine the conceptual evolution of rural tourism and explore its research trends over the years using bibliometric and visualization techniques. to achieve this, 2,407 articles were retrieved from the web of science database and analyzed using vos viewer software. the findings indicate a steady increase in the publication and citation of articles in this field, with a record of 352 articles published in 2022 and 7,934 citations in 2023. additionally, the top researchers, journals, countries, and universities were identified based on citation counts, and a co-authorship analysis of countries illustrated global collaborations in this domain. the co-occurrence analysis of keywords revealed that terms such as rural tourism, sustainable development, and rural development were the most frequently used in this field. this analysis also uncovered temporal trends, indicating that early research focused on culture, community participation, and service quality. as the concept of sustainable tourism gained importance, topics like environmental sustainability, ecotourism, resilience, and later, innovation, value co-creation, tourist experience, and the circular economy became more prominent. recently, the influence of technology, such as smart tourism, has become a significant area of focus in this field.