ارزیابی و بررسی شرایط اقلیمی سکونتگاه‌های روستایی در شهرستان مهاباد بر مبنای شاخصه‌های فرمی بنا

اقلیم و عوامل اقلیمی بخصوص شرایط آب‌وهوایی نقش بسیار مهمی را در زندگی انسان ایفا کرده و نقش پررنگی در شکل‌گیری سکونتگاه‌های بومی و روستایی دارد. هدف این پژوهش فراهم کردن بستری مناسب برای طراحان و ساکنان این منطقه برای ایجاد بهبود وضعیت سکونتگاه‌های بومی روستایی است تا بتوانند از طریق این بررسی صورت گرفته، به شرایط اقلیمی وضع موجود پی برده و اقدامات جامع و راهکارهای منجر به آسایش اقلیمی را فراهم کنند. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر روش، توصیفی-تحلیلی است؛ که با استفاده از جمع‌آوری اطلاعات از طریق روش کتابخانه‌ای و برداشت‌های میدانی صورت گرفته است. به علت گستردگی و پهناوری منطقه موردتحقیق و برای اطمینان از صحت پژوهش از هر دهستان حداقل یک روستا و درمجموع 9 روستای منتخب از 5 دهستان موجود در حوزه شهرستان مهاباد بررسی گردیده است که نتایج بررسی‌ها شامل 70 نمونه بومی بوده که با استفاده از شاخصه‌های فرمی بنا ارزیابی شدند. روستاهایی که دارای ویژگی‌هایی از قبیل قدمت تاریخی، وجود جمعیت فعال در روستا، بناهایی باقابلیت ساختار بومی و مصالح بوم آورد هستند، انتخاب گردید. در مرحله آخر نیز بیشترین وجه اشتراک در بین شاخصه‌های فرمی بنا در سکونتگاه بومی این منطقه را می‌توان بدین شرح خلاصه کرد: به علت بالا بودن میزان فراوانی در شاخصه‌های فرمی پلان، بازشوهای داخلی و خارجی و مصالح به‌کاربرده در دیوار بناها، بیشترین وجه اشتراک و هماهنگی را در بین 5 دهستان موجود در شهرستان مهاباد را دارند.

evaluation of climate conditions of rural settlements in mahabad county based on the form characteristics of the building

climate and climatic factors, especially weather conditions, play a highly important role in human life and the formation of vernacular and rural settlements. this study aims to provide a proper field for designers and citizens of this area to improve conditions of vernacular rural settlements so that they can identify the existing state of climate conditions and take holistic measures and strategies that bring climate comfort through this assessment. this is applied research in terms of objective and is descriptive-analytical in terms of method. this research has been done based on data collection through library methods and field studies. one village has been at least chosen from each rural district to ensure research accuracy due to the broadness of the study area. in sum, 9 villages selected from 5 rural districts existing in mahabad county were examined. the results of the assessments included 70 indigenous samples that were evaluated using the form characteristics of the building. those villages that provided some specifications, including historical background, active population in the village, and buildings with vernacular structures and materials, were chosen. in the last step, the most aspects shared among building form characteristics in the vernacular settlement of this area can be summarized as follows: due to the high frequency of form characteristics of plan, indoor and outdoor openings and materials used in the wall of buildings had the highest common point and coordination among the 5 rural districts existing in mahabad county.