>
Fa   |   Ar   |   En
   تحلیل نوسانات فضایی تاثیر توسعه بر مهاجرت داخلی‌ـ بین‌شهرستانی در ایران  
   
نویسنده صادقی رسول ,شکریانی محسن
منبع توسعه محلي (روستايي -شهري) - 1395 - دوره : 8 - شماره : 2 - صفحه:245 -270
چکیده    در سال‌های اخیر سالانه به ‌طور متوسط حدود یک میلیون نفر در داخل کشور جابجایی و مهاجرت داشته اند. در همین ارتباط، مقاله پیش رو با استفاده از تحلیل ثانویۀ داده های سرشماری1390 به تحلیل فضایی پویایی مهاجرتهای داخلی از نوع بین شهرستانی در ایران و تبیین آن در چارچوب توسعۀ نابرابر و عدم تعادل های منطقه‌ای می پردازد. برای تحلیل داده‌ها از شاخص های عمومی و محلی روابط فضایی و نرم افزارهای topsis، geoda و arc gis استفاده شده است. نتایج بررسی نشان داد شهرستان‌های ایران از سطوح متفاوت توسعه برخوردارند و سطح توسعه یافتگی آنها ساختار فضایی داشته و به شکل خوشه‌ای توزیع‌ شده‌اند. بعلاوه، بر اساس نتایج آزمون موران عمومی، الگوهای متفاوتی از رابطۀ توسعه یافتگی و مهاجرت خالص وجود دارد، همچنین میزان خام شدّت مهاجرپذیری به‌ طور قوی و میزان خام شدّت مهاجرفرستی به‌ طور ضعیف تمایل به متمرکز شدن یا خوشه‌شدن در فضا دارد. نتایج آزمون موران محلی نیز بیانگر رابطۀ مثبت و معنادار میزان توسعه یافتگی با شدت مهاجرپذیری و رابطۀ منفی و معنادار میزان توسعه یافتگی با شدت مهاجرفرستی است. همچنین نتایج نشان داد همه شهرستان‌های کشور از الگوی رابطه ای واحد بین میزان توسعه یافتگی و مهاجرت پیروی نکرده و چهار الگوی رابطه ای مختلف بالابالا (افزایش توسعه یافتگی همراه با افزایش مهاجرت)، پایین پایین (کاهش توسعه‌ یافتگی همراه با کاهش مهاجرت)، بالا پایین (افزایش توسعه یافتگی همراه با کاهش مهاجرت) و پایین بالا (کاهش توسعه یافتگی همراه با افزایش مهاجرت) وجود دارد و در تعدادی از شهرستان ها نیز این رابطۀ معنادار نیست. در نتیجه، در صورت تداوم تمرکزگرایی امکانات و نابرابری توسعه ای در سطح کشور، حرکات و جریانات مهاجرتی تداوم و حتی افزایش خواهد یافت.
کلیدواژه توسعه نابرابر، توزیع فضایی، خودهمبستگی فضایی، شاخص موران، شدت مهاجرتی
آدرس دانشگاه تهران, گروه جمعیت‌شناسی, ایران, دانشگاه تهران, ایران
پست الکترونیکی mshokryani@yahoo.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved