توسعه نابرابر و مهاجرت بین شهری در ایران

مهاجرت از شهرهای کوچک به کلان‌شهرها، که نشان‌دهندۀ عدم تعادل و توسعۀ نابرابر در نظام سکونتگاهی است، یکی از مسائل اجتماعی فراروی کشور است. هدف این مقاله شناخت میزان تمایل به مهاجرت بین‌شهری در ایران و بررسی تاثیر عوامل مختلف جمعیتی-اجتماعی بر آن است.از تحلیل ثانویۀ داده‌های پیمایش ملی وضعیت اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی جامعۀ ایران در سال 1395 استفاده شد. نمونۀ مورد بررسی شامل 78,900 نفر افراد 18 سال به بالای ساکن در 426 شهر (مراکز شهرستان‌های کشور) است.نتایج مطالعه نشان داد حدود 35 درصد پاسخگویان تمایل به مهاجرت بین‌شهری دارند و به‌عنوان مهاجران بالقوۀ شهری محسوب می‌شوند. همچنین نتایج مشخص کرد افرادی که تمایل به مهاجرت بین‌شهری دارند، اغلب زن، مجرد، جوان، با تحصیلات دانشگاهی، شاغل و از اقلیت‌های قومی هستند. علاوه‌براین، نتایج آزمون رگرسیون لجستیک نشان داد عوامل جمعیتی (شامل جنس، سن، وضعیت تاهل، تحصیلات، وضعیت فعالیت، و قومیت) و عوامل اجتماعی (شامل وضعیت اقتصادی-اجتماعی خانوار، احساس محرومیت نسبی، رضایت اجتماعی و احساس امنیت) به‌طور معناداری بر تمایل به مهاجرت بین‌شهری تاثیر می‌گذارند.از این‌رو، شناخت دلایل و انگیزه‌های مهاجرت‌های بین‌شهری در مدیریت و سیاست‌گذاری مهاجرت داخلی و توسعۀ پایدار شهری کلیدی و کمک‌کننده است.

unequal development and inter-city migration in iran

migration from small cities to metropolises, which indicates an imbalance and unequal development in the settlement systems, is one of the key issues that iran faces. the objective of this article is to identify the extent of interest in inter-city migration in iran and to examine the impact of socio-demographic factors.the data from the national survey of the social, cultural, and moral situation of the iranian society in 2015-2016 is employed in a secondary analysis. the sample size consists of 78,900 individuals who are 18 years of age or older and reside in 426 cities.the results revealed that 35 percent of the respondents have a propensity to migrate between cities and are classified as potential urban migrants. additionally, the findings indicated that individuals from ethnic minorities, who are never married, female, youthful, university-educated, and employed, have high propensity to migrate between cities. moreover, the results of logistic regression demonstrated that the propensity for inter-city migration is significantly influenced by demographic factors (including gender, age, marital status, education level, employment, and ethnicity) and social factors (such as household socio-economic status, feeling of relative deprivation, social satisfaction, and perceived security).therefore, understanding the reasons and motivations behind inter-city migration will be beneficial for sustainable development and the management and policy-making of internal migration.